Nieuwe taal met slechts 280 sprekers ontdekt in Maleisië

leden van de Jedek-gemeenschap (foto: Niclas Burenhult)

 

De wereld is een (gedocumenteerde) taal rijker. Verscholen in de wouden in het noorden van het Maleisische schiereiland Malakka woont een groep van amper 280 mensen die een heel eigen taal blijkt te spreken, zo hebben linguïsten verbonden aan de universiteit van Lund, in Zweden, ontdekt.

 

 

Het dorp was al eerder door antropologen bestudeerd. Pas toen taalkundigen aan het werk gingen, ontdekten ze de nieuwe taal door eigen onderzoeksvragen te stellen. Het gaat om aan variant van Asli, een talengroep die mensen in dit deel van Zuidoost-Azië spreken en die een onderdeel van de Austroaziatische talen vormt. De nieuwe taal kreeg de naam Jedek.

Jahai

De linguïsten botsten veeleer per ongeluk op het Jedek tijdens een onderzoeksproject waarbij ze dorpen in de regio bezochten om gegevens van verschillende groepen sprekers van het Jahai te verzamelen, een andere variant van Asli.

In één van de dorpen bleek een grote groep inwoners een onbekende taal te spreken. "Ze gebruikten woorden en grammaticale structuren die in het Jahai niet voorkomen", zegt onderzoeker Joanne Yager. "Sommige woorden wezen op een verband met andere Aslitalen elders op Malakka."

Gendergelijkheid

Volgens de linguïsten kent de gemeenschap die het Jedek spreekt een grotere gendergelijkheid dan samenlevingen in het Westen. De sprekers kennen bijna geen interpersoonlijk geweld, ze moedigen hun kinderen bewust aan om niet met elkaar in competitie te gaan en ze kennen geen wetten of rechtbanken.

Opvallend: de sprekers kennen evenmin beroepen as such. Iedereen beschikt over de vaardigheden die nodig zijn voor het leven in het dorp. Dit alles vertaalt zich in het Jedek. De taal kent geen woorden voor beroepen of rechtspraak, noch woorden die wijzen op eigendom zoals lenen, stelen, kopen of verkopen. Wel heeft ze een rijke woordenschat om handelingen te omschrijven die wijzen op ruilen en delen.

6.000 talen

"Er zijn zoveel manieren om mens te zijn", zegt onderzoeker Niclas Burenhult. "Al te vaak beschouwen we onze moderne en overwegend stedelijke samenlevingen als de maatstaf voor wat universeel menselijk is. We hebben zoveel te leren, niet het minst over onszelf, van de hoofdzakelijk ongedocumenteerde en bedreigde taalkundige en culturele rijkdom die bestaat."

De wereld kent naar schatting 6.000 talen. 80 procent van de wereld­bevolking spreekt een van de grote wereldtalen. De overige 20 procent spreekt een van de 3.600 kleinere talen. Ruim de helft van de huidige (levende) talen zal over 100 jaar waarschijnlijk niet meer bestaan.

bron: vrtnws.be