Taalmail 201 - 225

Gebruik Ctrl-F om in deze pagina te zoeken.

Taalmail 201 - 24 november 2004

  • Twee van de illegale sikhs waren geseind.
    √ Twee van de illegale sikhs werden gezocht.

    Geseind zijn is letterlijk vertaald Frans (être signalé).


  • De Belgische en Nederlandse regeringen spraken af met het dossier naar het Arbitragehof te stappen.
    De Belgische en (de) Nederlandse regering spraken af met het dossier naar het Arbitragehof te stappen.

    De Belgische en (de) Nederlandse regering is een samentrekking van de Belgische regering en de Nederlandse regering. Bij samentrekking blijft regering in het enkelvoud.


  • De film doet het zo goed door de mond-aan-mondreclame.
    √ De film doet het zo goed door de mond-tot-mondreclame.

    De reclame gaat van mond tot mond. Ook mond-op-mondreclame is fout. Die vorm is waarschijnlijk ontstaan naar analogie van mond-op-mondbeademing.


  • De tentoonstelling is open op zaterdag en zondag, en de inkom kost 1 euro.
    √ De tentoonstelling is open op zaterdag en zondag, en een kaartje kost 1 euro.

    Ook goed, maar wat stijver: de toegang / toegangsprijs bedraagt 1 euro.


  • Het is toch een lekkere tas soep, he?
    √ Het is toch een lekkere kop soep, he?

    In het algemeen Nederlands is een tas een zak waarin je van alles kunt dragen. Tas in de zin van 'kop(je)' is volgens Van Dale ook geen algemeen Belgisch-Nederlands.


  • Het nieuwe album van U2 is via het net al massaal gedownloaded.
    √ Het nieuwe album van U2 is via het net al massaal gedownload.

    Het voltooid deelwoord wordt gevormd met de stam van het werkwoord: download. Daaraan wordt ge ... d toegevoegd: ge + download + d. De tweede d spellen we niet.


  • Viktor Janoekovitsj, Viktor Joesjtsjenko.
    √ uitspraak: vik·tor jaa·noe·koo·vitsj, vik·tor joe·sjen·koo

    Let op de spelling en de uitspraak van de namen. De lettercombinatie sjtsj wordt als sj uitgesproken.



Taalmail 202 - 1 december 2004

  • We doen onze uiterste best om tot een oplossing te komen.
    √ We doen ons uiterste best om tot een oplossing te komen.

    Best is in deze zin een onzijdig zelfstandig naamwoord. Vandaar ons (uiterste) best.


  • Kan ze drugs zijn toegediend?
    Kunnen haar drugs zijn toegediend?

    Het onderwerp van de passieve zin is drugs, haar is meewerkend voorwerp: er zijn drugs toegediend aan haar.


  • Tienduizenden Belgen hebben nog altijd geen kopie van hun identiteitskaart afgegeven bij hun bank. Dat is nochtans verplicht, omdat de wet tegen het witwassen van geld daarin voorziet.
    √ Tienduizenden Belgen hebben nog altijd geen kopie van hun identiteitskaart afgegeven bij hun bank, hoewel dat voorgeschreven is door/bij de wet tegen het witwassen van geld.

    Voorzien in houdt in dat ergens van tevoren voor gezorgd wordt, dat iets geregeld of tot stand gebracht wordt: de wet voorziet in een tegemoetkoming van de kosten voor kinderopvang.


  • Bewoners ontruimd na brand in De Haan.
    √ Bewoners geëvacueerd na brand in De Haan.

    Alleen gebouwen kunnen ontruimd worden. Evacueren heeft betrekking op personen én gebouwen.


  • Er hangt een mooi vierkantig schilderijtje van Veronese, even hoog als breed.
    √ Er hangt een mooi vierkant schilderijtje van Veronese, even hoog als breed.

    Voor iets wat de vorm van een vierkant heeft, gebruiken we het bijvoeglijk naamwoord vierkant. In de betekenis van 'met vier gelijke zijden' is vierkantig volgens Van Dale gewestelijk. Vierkantig kan wel in de betekenis van 'vier kanten hebbend': de vrucht van de cichorei is vier- of vijfkantig.


  • Intussen wordt achter de schermen flink gelobbied.
    √ Intussen wordt achter de schermen flink gelobbyd.

    De y van lobby blijft altijd bewaard: ik lobby, hij lobbyt, we lobbyden, er wordt gelobbyd.


  • casino
    √ uitspraak: kaa·zie·noo

    Klemtoon op de middelste lettergreep.



Taalmail 203 - 8 december 2004

  • Het is niet zeker of we de zon nog gaan te zien krijgen.
    √ Het is niet zeker of we de zon nog te zien (zullen) krijgen.

    De infinitief te zien staat volgens de ANS bij voorkeur voor de andere werkwoorden. Gaan kan alleen in bepaalde contexten gebruikt worden om naar de toekomst te verwijzen. Zullen kan ook weg.


  • De aandacht van scholen voor een beleid inzake gezonde voeding en tabakspreventie vermindert met de leerjaren.
    √ In de hogere leerjaren besteden de scholen steeds minder aandacht aan gezonde voeding en tabakspreventie.

    In de eerste zin zit een lange voorzetselketting. Door de zin om te gooien loopt hij beter. In plaats van tabakspreventie had er ook gewoon roken kunnen staan.


  • Gisteren knapten enkele stalen kabels, waarna het beweegbare gedeelte van de brug naar beneden donderde.
    √ Gisteren knapten enkele stalen kabels, waarna het beweegbare gedeelte van de brug naar beneden viel /kwam.

    Naar beneden donderen is te informeel voor een journalistieke tekst.


  • De Hoge Raad voor Justitie neemt de bedreigingen aan het adres van de rechters niet van het Vlaams Belang, de opvolger van het Vlaams Blok.
    √ De Hoge Raad voor Justitie neemt het niet dat Vlaams Belang, de opvolger van het Vlaams Blok, rechters bedreigt.

    Door de naamwoordstijl (de bedreigingen) loopt de originele zin stroef. Met het werkwoord bedreigt loopt hij beter.


  • De patroonsorganisatie VBO vindt dat het voorstel van senator Vankrunkelsven te ver gaat.
    √ De werkgeversorganisatie VBO vindt dat het voorstel van senator Vankrunkelsven te ver gaat.

    Van een patroon is sprake als eigenaar en baas samenvallen, zoals in de negentiende eeuw vaak het geval was. In alle andere gevallen is patroon verouderd en is werkgever de beste term.


  • Experts inspecteren de ingestortte Verbrande Brug.
    √ Experts inspecteren de ingestorte Verbrande Brug.

    De verbogen vorm van het voltooid deelwoord wordt gevormd door er e aan toe te voegen: ingestort+e. In de verleden tijd komt er te bij: de brug stort+te in.


  • voorbedachtheid
    √ uitspraak: voorbedachtheid

    Het is met voorbedachten rade (let ook op de n van voorbedachten), maar voorbedachtheid.



Taalmail 204 - 15 december 2004

  • Turkije kan geen lid worden van de Europese club als ze een van haar leden niet erkent.
    √ Turkije kan pas lid worden van de Europese club als het alle leden erkent.

    Turkije is onzijdig. De verwijzing met het vrouwelijke ze is dus fout. De originele zin is moeilijk te interpreteren doordat ze en haar naar verschillende woorden verwijzen (ze naar Turkije, haar naar club) en doordat er twee negaties in zitten (geen lid en niet erkent).


  • De onderhandelingen kunnen leiden tot een tussenoplossing onder de vorm van een bevoorrecht partnerschap.
    √ De onderhandelingen kunnen leiden tot een tussenoplossing in de vorm van een bevoorrecht partnerschap.

    Sous la forme de in het Frans, in de vorm van in het Nederlands.


  • Als hij kwam eten en de drank meenam, zette hij voor duizend euro aan drank op tafel.
    √ Als hij kwam eten en de drank meebracht, zette hij voor duizend euro aan drank op tafel.

    Vlamingen maken nog steeds onderscheid tussen meenemen (van hier naar daar) en meebrengen (van daar naar hier), Nederlanders steeds minder.


  • Een explosievenhond doorzocht het gerechtsgebouw, maar er werd niets verdacht gevonden.
    √ Een explosievenhond doorzocht het gerechtsgebouw, maar er werd niets verdachts gevonden.

    Bedoeld is dat er niets gevonden is wat verdacht leek. In dat geval is het niets verdachts. Zo'n adjectief met een buigings-s wordt in de ANS een partitieve genitief genoemd.


  • Vul de antwoordkaart in en stuur ze onder enveloppe, zonder postzegel, terug naar ...
    √ Vul de antwoordkaart in en stuur ze in een enveloppe zonder postzegel terug naar ...

    Sous enveloppe in het Frans, in een envelop(pe) in het Nederlands. In een ongefrankeerde envelop(pe) is ook goed.


  • De Amerikaanse impressario Robert Sillerman verwerft de rechten op de muziek en de films van Elvis Presley.
    √ De Amerikaanse impresario Robert Sillerman verwerft de rechten op de muziek en de films van Elvis Presley.

    Impresario, een woord van Italiaanse origine, spellen we met één s. Ook in impresariaat zit maar één s.


  • Delvaux' muurschildering krijgt ook een opknapbeurt.
    Delvauxs muurschildering krijgt ook een opknapbeurt.

    Als een naam eindigt op een x die niet uitgesproken wordt, spellen we de bezits-s: Dutrouxs advocaat. Wordt de x wel uitgesproken, dan spellen we een apostrof: Alex' fiets.



Taalmail 205 - 22 december 2004

  • Sommige winkeliers zijn nu al aan het solderen.
    √ Sommige winkeliers bieden nu al korting (aan).

    In het algemeen Nederlands betekent solderen alleen maar 'met soldeersel aan elkaar verbinden'. Dat was niet bedoeld. Het Franse solder geven we in het Nederlands weer met: uitverkopen, opruimen, met korting verkopen, afprijzen.


  • De minister wees erop dat zijn bezoek al weken voorzien was.
    √ De minister wees erop dat zijn bezoek al weken geregeld / gepland was.

    Voorzien is een letterlijke vertaling van prévoir. In het Nederlands betekent voorzien: van tevoren zien aankomen, voorspellen, verwachten.


  • Eind volgend jaar kunnen de Limburgers met dezelfde bibliotheekpas boeken en cd's ontlenen in vijftien gemeenten.
    √ Eind volgend jaar kunnen de Limburgers met dezelfde bibliotheekpas boeken en cd's lenen in vijftien gemeenten.

    Ontlenen is niet correct in de betekenis van 'van iemand lenen'. Ontlenen wordt wel gebruikt in de zin van 'overnemen' (woorden uit het Engels ontlenen) of 'te danken hebben aan' (ergens zijn naam aan ontlenen).


  • Een van de twee Franse journalisten die pas is vrijgelaten in Irak, heeft verteld in welke omstandigheden hij en zijn collega werden vastgehouden.
    √ Een van de twee Franse journalisten die pas zijn vrijgelaten in Irak, heeft verteld in welke omstandigheden hij en zijn collega werden vastgehouden.

    Er zijn twee Franse journalisten vrijgelaten. Een van hen heeft over hun gevangenschap verteld.


  • Wie straks nog de baan op moet, moet uitkijken voor rukwinden.
    √ Als u straks nog de weg op moet, kijk dan uit voor rukwinden.

    Formule 1-coureurs rijden op een racebaan; gewone automobilisten rijden op de weg. Met u klinkt de zin directer dan met wie.


  • Alles wat hier de klok slaat, is kaas.
    Het is alles kaas wat hier de klok slaat.

    De vaste constructie luidt: het is alles/allemaal ... wat hier de klok slaat.


  • Sporza
    √ uitspraak: spor·tsaa

    We spreken de naam van ons sportnet uit als een Italiaans woord.



Taalmail 206 - 12 januari 2005

  • Het zakencijfer steeg licht tot 20 miljard euro.
    √ De omzet steeg licht tot 20 miljard euro.

    Zakencijfer is een letterlijke vertaling van chiffre d'affaires en is volgens Van Dale geen algemeen (Belgisch) Nederlands.


  • De vorsers menen dat Prozac een kritisch stadium in de ontwikkeling van de hersenen verstoort.
    √ De onderzoekers menen dat Prozac een kritiek stadium in de ontwikkeling van de hersenen verstoort.

    Vorser is minder gewoon dan onderzoeker. In de betekenis van 'beslissend' is het kritiek.


  • Hallo lieve Ketnetters, ik ben zo blij van jullie te zien.
    √ Hallo lieve Ketnetters, ik ben zo blij (om) jullie te zien.

    Tussen een rompzin (ik ben zo blij) en een beknopte bijzin (jullie te zien) staat nooit van. We gebruiken om of helemaal niets. Ook mogelijk: Ik ben zo blij dat ik jullie zie.


  • En terwijl zoeken ze ook naar de opvarenden van de boot?
    √ En intussen zoeken ze ook naar de opvarenden van de boot?

    Volgens Van Dale kan terwijl in de betekenis 'intussen' gebruikt worden, maar gebruikelijk is het niet.


  • Vanochtend vroeg is de politie binnengevallen in het zigeunerkamp van Ghlin. Driehonderd politiemannen, de burgerbescherming, de militaire politie en de dienst slachtofferidentificatie zochten er naar de lichamen van twee Kameroeners.
    √ Vanochtend vroeg is de politie binnengevallen in het zigeunerkamp van Ghlin. Driehonderd politiemannen zochten er naar de lichamen van twee Kameroeners, samen met de burgerbescherming, de militaire politie en de dienst slachtofferidentificatie.

    Het onderwerp van de tweede zin (driehonderd politiemannen, de burgerbescherming, de militaire politie en de dienst slachtofferidentificatie) is vrij uitgebreid. Daardoor moet de luisteraar lang op de persoonsvorm wachten. Breng de persoonsvorm naar voren en de zin is makkelijker te volgen.


  • Zijn ze allemaal omgekomen door de tsoenami?
    √ Zijn ze allemaal omgekomen door de tsunami?

    Dit spellingadvies is verouderd. De Woordenlijst spelt de oe-klank in Japanse woorden doorgaans met u (haiku, sushi, tempura). Analoog daarmee spellen we tsunami. Van Dale spelt tsoenami.


  • Atjeh
    √ uitspraak: at·tjee

    De spelling Atjeh en de uitspraak [at·tjee] worden aanbevolen door de Taalunie.



Taalmail 207 - 19 januari 2005

  • Door de ontvlambare producten in de garage nam het vuur snel uitbreiding.
    √ Door de ontvlambare producten in de garage breidde het vuur zich snel uit.

    Van Dale beschouwt uitbreiding nemen als letterlijk vertaald Frans. Het is ook naamwoordstijl.


  • De nieuwe tests tonen aan dat de lijkwade zeer oud is, veel ouder dan de resultaten van de koolstof-14-methode in 1988.
    √ De nieuwe tests tonen aan dat de lijkwade zeer oud is, veel ouder dan de koolstof 14-datering in 1988 had aangegeven.

    Er zit een denkfout in de oorspronkelijke zin. Daar wordt in gezegd dat de lijkwade ouder is dan de resultaten van het onderzoek, maar dat is niet bedoeld.


  • Acht op de tien Vlamingen staat positief tegenover euthanasie.
    √ Acht op de tien Vlamingen staan positief tegenover euthanasie.

    Bij een percentage kan de persoonsvorm volgens de ANS in het enkelvoud of het meervoud: ruim tachtig procent van de Vlamingen staat/staan positief tegenover euthanasie.


  • Het is het grootste contract voor brandweermaterieel ooit dat ons land binnenrijft.
    √ Het is het grootste contract voor brandweermaterieel dat ons land ooit in de wacht heeft gesleept.

    Volgens Van Dale is rijven een gewestelijk woord voor 'harken'. Strikt genomen is de constructie het grootste contract ooit een anglicisme. Ook goed: Nog nooit heeft ons land zo'n groot contract voor brandweermaterieel in de wacht gesleept.


  • Textielbedrijf Goeters in Zele gaat dicht. Daardoor staan dertig banen op de tocht.
    √ Textielbedrijf Goeters in Zele gaat dicht. Daardoor worden dertig banen bedreigd.

    Op de tocht staan is niet fout, maar het dreigt wel een cliché te worden. Banen worden bedreigd, gaan verloren, zullen verdwijnen, worden geschrapt, vallen weg, vervallen.


  • Als geweld wordt gebruikt, heeft dat strafrechterlijke gevolgen.
    √ Als geweld wordt gebruikt, heeft dat strafrechtelijke gevolgen.

    Het gaat om het strafrecht, niet om de strafrechter.


  • Op termijn kunnen er nog tien informatici bijkomen.
    √ Op termijn kunnen er nog tien informatici bij komen.

    Bijkomen betekent 'weer op adem komen', 'uit narcose ontwaken'.



Taalmail 208 - 26 januari 2005

  • Dat geld kunnen ze desgevallend al meteen verliezen.
    √ Dat geld kunnen ze mogelijk al meteen verliezen.

    Desgevallend is volgens Van Dale geen algemeen Nederlands. Het klinkt hoe dan ook formeel.


  • Als ik in het vliegtuig zat, vroeg m'n vrouw of ik er ook mee kon vliegen.
    Toen ik in het vliegtuig zat, vroeg m'n vrouw of ik er ook mee kon vliegen.

    Toen betekent 'die ene keer dat' (dat was bedoeld). Als betekent 'elke keer dat': (telkens) als ik in een vliegtuig zat, vroeg m'n vrouw of ik er ook mee kon vliegen.


  • Langzaam groeit bij de bevolking het besef dat ze door zich aan een paar eenvoudige regels te houden de cholera-epidemieën kunnen voorkomen.
    √ Langzaam groeit bij de bevolking het besef dat ze de cholera-epidemieën kunnen voorkomen door zich aan een paar eenvoudige regels te houden.

    Geneste bijzinnen maken het een luisteraar extra moeilijk. Met de bijzin achteraan is de zin makkelijker te volgen.


  • Brussel lanceert een affichecampagne tegen familiaal geweld.
    √ Brussel lanceert een affichecampagne tegen huiselijk geweld.

    In het Nederlands gebruiken we huiselijk geweld om geweld tegen gezinsleden, familie en huisvrienden aan te duiden. Ook geweld in het gezin is mogelijk.


  • Naast strijkwerk kunt u er ook terecht voor het herstellen van kleding en voor kinderopvang.
    Behalve voor strijkwerk kunt u er (ook) terecht voor kinderopvang en het herstellen van kleding.

    Ook bij strijkwerk moet het voorzetsel voor gebruikt worden. Daardoor moeten we naast vervangen door behalve, want naast voor strijkwerk kan niet. Als we het herstellen van kleding en kinderopvang van plaats verwisselen, kunnen we één keer voor schrappen.


  • Omwenteling in de Zwarte Zee-regio.
    √ Omwenteling in de Zwarte-Zeeregio.

    Naar analogie van Middellandse-Zeegebied in de Woordenlijst spellen we Zwarte-Zeeregio.


  • nieuwjaarsreceptie
    √ klemtoon: nieuwjaarsreceptie, nieuwjaarsreceptie

    In België ligt de klemtoon doorgaans op de eerste lettergreep.


  • Let op!

  • Het spellingadvies is verouderd. De Woordenlijst spelt sinds 2005 Middellandse Zeegebied en Zwarte Zeeregio.

Taalmail 209 - 2 februari 2005

  • In Irak is volgens de verkiezingscommissie ongeveer 8 miljoen burgers gaan stemmen.
    √ In Irak zijn volgens de verkiezingscommissie ongeveer 8 miljoen burgers gaan stemmen.

    Volgens de ANS kan miljoen ook met een persoonsvorm in het enkelvoud gecombineerd worden. In de praktijk is dat vooral gebruikelijk bij bedragen: voor het landgoed wordt acht miljoen gevraagd.


  • In de kwartfinales van de Beker van België heeft Lokeren AA Gent verslaan met 2-1.
    √ In de kwartfinales van de Beker van België heeft Lokeren AA Gent verslagen met 2-1.

    Slaan, sloeg, geslagen. Net zo: verslaan, versloeg, verslagen.


  • De politie pakte de twee eind augustus op nadat ze in Blankenberge op een brutale manier de gsm's van een aantal jongeren hadden gepikt.
    √ De politie pakte de twee eind augustus op nadat ze in Blankenberge met geweld de gsm's van een aantal jongeren hadden gestolen.

    Brutaal betekent 'onbeschoft'; bedoeld is bruut (gewelddadig). Gepikt is te informeel voor een nieuwsbericht.


  • In 400 miljoen jaar is de nautilus nauwelijks veranderd. Dit was ook niet nodig.
    √ In 400 miljoen jaar is de nautilus nauwelijks veranderd. Dat was ook niet nodig.

    Terugverwijzen doen we doorgaans met dat.


  • Heeft Charleroi vorig jaar spelers van Sint-Truiden een aanmoedigingspremie betaald om te winnen van concurrent Antwerp? De degradatiestrijd van vorig seizoen woedt weer volop, zo lijkt het. De oudste club van het land had een klacht ingediend bij het parket van Hasselt.
    Antwerp had een klacht ingediend bij het parket van Hasselt.

    De oorspronkelijke zin veronderstelt dat elke lezer weet dat Antwerp de oudste club van het land is, wat beslist niet het geval is.


  • Laten we restaurant Abattoir eens proberen. Dat klinkt Frans en chique.
    √ Laten we restaurant Abattoir eens proberen. Dat klinkt Frans en chic.

    Je spelt chique als je 'sjieke' zegt: een chique zaak. 'Sjiek' spel je chic: een chic restaurant.


  • The Aviator
    √ uitspraak: eej·vie·eej·tər

    De eerste lettergreep is lang. Dus niet: ev·...



Taalmail 210 - 9 februari 2005

  • Scifo heeft het er moeilijk mee dat Broos nu in het oog van de storm zit.
    √ Scifo heeft het er moeilijk mee dat Broos nu een storm van kritiek over zich heen krijgt .

    Het beeld in het oog van de storm kan een luisteraar op het verkeerde been zetten: in het oog van een storm is het nagenoeg windstil en rustig. Bedoeld is dat Broos het nu moet ontgelden.


  • Meer dan 300 000 reggaefans hebben gisteren in Ethiopië de zestigste verjaardag van Bob Marley herdacht. Marley overleed 24 jaar geleden, op zijn 36e, aan kanker.
    √ Meer dan 300 000 reggaefans hebben gisteren in Ethiopië de zestigste geboortedag van Bob Marley gevierd.

    Contaminatie. Bob Marley is nooit zestig geworden. Zijn fans kunnen zijn zestigste verjaardag dus niet herdenken. Ze kunnen wel zijn geboortedag herdenken en zijn zestigste geboortedag vieren.


  • De laatste weken waren er gruwelijke aanslagen langs beide zijden.
    √ De laatste weken waren er gruwelijke aanslagen aan beide zijden.

    Het juiste voorzetsel is aan. Kanten had ook gekund. Het klinkt minder formeel dan zijden.


  • Vlaams minister van Mobiliteit Renaat Landuyt heeft deze voormiddag de veiligheidsvoorzieningen in de Antwerpse haven gecontroleerd.
    √ Vlaams minister van Mobiliteit Renaat Landuyt heeft vanmorgen de veiligheidsvoorzieningen in de Antwerpse haven gecontroleerd.

    Deze kan alleen gebruikt worden als het nog steeds 'voormiddag' is, wat niet het geval was. 'Voormiddag' is gebruikt in de Belgische betekenis 'ochtend'. In Nederland is de 'voormiddag' het eerste deel van de periode tussen het middaguur en de avond. Vanmorgen sluit alle misverstanden uit.


  • De operatie stootte op heel wat kritiek in de Europese Unie.
    √ De operatie stuitte op heel wat kritiek in de Europese Unie.

    Stuiten op betekent 'ongezocht te kampen krijgen met': op verzet, problemen, weerstand, kritiek stuiten.


  • Condoleezza Rice is zeer gratieus.
    √ Condoleezza Rice is zeer gracieus.

    Een vrouw met veel gratie is een gracieuze vrouw.


  • Condoleezza Rice
    √ uitspraak: kon·doo·lie·zaa rajs

    De dubbele zz wordt z uitgesproken (dus niet met een d of t ervoor, zoals in het Italiaans). Haar achternaam eindigt op s.



Taalmail 211 - 16 februari 2005

  • De verkoop bracht in zijn geheel bijna het driedubbele op dan gehoopt.
    √ De verkoop bracht in zijn geheel bijna drie keer zoveel op als was gehoopt.

    Waarschijnlijk speelt de gedachte meer dan gehoopt een rol in de oorspronkelijke zin. De combinatie van dubbel en dan is in elk geval fout.


  • Het proces tegen Michael Jackson werd uitgesteld en hervat volgende week dinsdag.
    √ Het proces tegen Michael Jackson werd uitgesteld en wordt volgende week dinsdag hervat / voortgezet.

    Het proces zelf kan niet 'hervatten'; 'men' hervat het proces, het proces wordt hervat. Voortzetten is minder schrijftalig dan hervatten.


  • Het zal niet makkelijk zijn tegen een speelster van dit allooi.
    √ Het zal niet makkelijk zijn tegen een speelster van dit niveau.

    Allooi wordt vooral negatief gebruikt: een film van laag allooi.


  • Robbie Williams wil dat The Sun zich verontschuldigt want die schreef dat hij gedreigd had bij de organisatoren van de Brit Awards niet te zullen optreden als ook Pete Doherty zou optreden omdat die verslaafd is aan drank en drugs en hij daar niets mee te maken wil hebben.
    √ Robbie Williams wil dat de krant The Sun zich verontschuldigt. Volgens The Sun weigert hij op te treden op de Brit Awards als ook Pete Doherty optreedt. Doherty is verslaafd aan drank en drugs, iets waar Williams niets mee te maken wil hebben. Williams ontkent alle beweringen.

    De oorspronkelijke zin is te lang. Verdeel de informatie over twee of drie zinnen.


  • Misschien schrok iets hem af.
    √ Misschien schrikte iets hem af.

    Afschrikken wordt regelmatig (zwak) vervoegd: afschrikken, schrikte af, afgeschrikt.


  • Metro concureert met de kwaliteitskranten.
    √ Metro concurreert met de kwaliteitskranten.

    Dubbele r in concurreren en concurrent.


  • container
    √ uitspraak: kon·tee·nər

    Heldere ee in de middelste lettergreep.



Taalmail 212 - 23 februari 2005

  • In 1977 kreeg Mathot zijn eerste ministerportefeuille, als jongste minister ooit.
    √ In 1977 kreeg Mathot zijn eerste ministerportefeuille, als jongste minister tot dan toe.

    Ooit is Engelse invloed én is hier dubbelzinnig. Mathot was 35 toen hij voor het eerst minister werd. Intussen hebben we nog jongere ministers.


  • De Amerikaanse soldaat die gefilmd werd toen hij een ongewapende Irakees executeerde, zal niet worden vervolgd.
    √ De Amerikaanse soldaat die gefilmd werd toen hij een ongewapende Irakees (van dichtbij) doodschoot, zal niet worden vervolgd.

    Executeren is synoniem met terechtstellen, iemand ter dood brengen op grond van een vonnis.


  • We zijn erin geslaagd je toch wat kopbrekens te bezorgen met onze opgave.
    √ We zijn erin geslaagd je toch wat hoofdbrekens te bezorgen met onze opgave.

    Kopbrekens lijkt me een contaminatie van hoofdbrekens en kopzorgen.


  • De lijfwachten zouden de man aan de deur van een nachtclub gezet hebben.
    √ De lijfwachten zouden de man uit een nachtclub gegooid hebben.

    De uitdrukking iemand aan de deur zetten is een letterlijke vertaling van de Franse uitdrukking mettre quelqu'un à la porte (iemand de deur wijzen, iemand buiten de deur zetten). De combinatie van de uitdrukking met een plaatsbepaling (van een nachtclub) klinkt vreemd.


  • Een eerste levering van zeventig vliegtuigen zou al gebeuren tussen 2008 en 2012.
    √ De eerste zeventig vliegtuigen zouden al tussen 2008 en 2012 geleverd worden.

    Gebeuren wijst op naamwoordstijl. De echte actie zit in levering.


  • Intussen klom hij hoog op in de socialistische bediendenbond.
    √ Intussen klom hij hoog op in de socialistische bediendebond.

    Geen tussen-n volgens de Woordenlijst: bediende heeft ook een meervoud op -s.


  • sector
    √ uitspraak: sek·tor

    De o mag niet gereduceerd worden tot een doffe e.



Taalmail 213 - 2 maart 2005

  • Het nieuwe onderzoeksinstituut behoort daarmee tot een van de topcentra in de wereld.
    √ Het nieuwe onderzoeksinstituut is daarmee een van de topcentra in de wereld.

    Behoren tot een van de ... is een vermenging van twee constructies: ofwel behoort het instituut tot de topcentra van de wereld, ofwel is het een van de topcentra van de wereld.


  • Toen Britney Spears foto's zag van wat zij haar overgewicht noemt, besloot ze dringend de riem aan te spannen.
    √ Toen Britney Spears foto's zag van wat zij haar overgewicht noemt, besloot ze dat ze dringend moest gaan lijnen.

    Weinig precieze formulering. Door je (broek)riem aan te spannen, val je niet af. Waarschijnlijk speelde ook de uitdrukking de buikriem aanhalen mee, maar die is niet van toepassing. Ze betekent: zuiniger gaan leven.


  • Op het vliegtuig vroeg ik een tasje thee.
    In het vliegtuig vroeg ik een kopje thee.

    In het algemeen Nederlands zitten we in een trein, tram, bus en vliegtuig. Een tasje is een handtas (zoals in tasjesdief).


  • Wie griep heeft, kan medicatie innemen of de ziekte gewoon uitzweten.
    √ Wie griep heeft, kan medicijnen nemen of de ziekte gewoon uitzweten.

    Medicatie verwijst naar het behandelen met medicijnen. Het slaat niet op de concrete medicijnen of geneesmiddelen.


  • S. Bochkoltz, sociaal werkster
    √ S. Bochkoltz, maatschappelijk werkster

    De officiële beroepsaanduiding in België is maatschappelijk assistent(e), maar maatschappelijk werk(st)er (de Nederlandse naam) is ook in België gebruikelijk.


  • Ook de nieuwe a capella-groep Reset komt langs.
    √ Ook de nieuwe a-capellagroep Reset komt langs.

    Een samenstelling met twee of meer anderstalige delen krijgt streepjes tussen de anderstalige delen. Bij klinkerbotsing komt er ook een streepje voor het Nederlandstalige deel: a-capella-uitvoering.


  • ziekenhuis
    √ uitspraak: zie·kə(n)·huis

    De n hoeft niet uitgesproken te worden, maar de h in elk geval wel.



Taalmail 214 - 9 maart 2005

  • Historici uit Congo zelf hebben onderzoek gedaan naar getuigen uit de eerste lijn.
    √ Historici uit Congo zelf hebben onderzoek gedaan naar getuigenissen uit de eerste hand.

    De uitdrukking de eerste lijn wordt vooral in de gezondheidszorg gebruikt (eerstelijnshulp, eerstelijnszorg). Informatie uit de eerste hand komt van mensen die direct bij de zaak betrokken waren.


  • Veel objecten lagen zo diep in de reserves verborgen dat de mensen van het museum zelf verbaasd waren dat ze er nog waren.
    √ Veel objecten lagen zo goed verborgen in het depot dat de mensen van het museum zelf verbaasd waren dat ze er nog waren.

    Het niet-toegankelijke bestand van een museum noemen we het depot. In die betekenis is reserves letterlijk vertaald Frans.


  • Luister straks zeker naar Memo, want je kunt een meet and greet winnen met koning Albert en koningin Paola.
    √ Luister straks zeker naar Memo, want je kunt een ontmoeting winnen met koning Albert en koningin Paola.

    Meet and greet is onnodig Engels. Bovendien wordt het vooral gezegd van artiesten en acteurs.


  • Door de staking in de gevangenissen van Tongeren en Hasselt moet de lokale politie de taken van de cipiers overnemen. In Tongeren gaat het om 11 agenten, in Hasselt zet de politie per dag 27 personeelsleden in.
    √ ... In Tongeren zet de politie 11 agenten in, in Hasselt 27.

    In de oorspronkelijke zin worden veel woorden gebruikt om een eenvoudige boodschap over te brengen. Synoniemendwang heeft daarbij ongetwijfeld een rol gespeeld.


  • Het liefst sluit hij de dag af met een broebelbad.
    √ Het liefst sluit hij de dag af met een bubbelbad.

    Broebelen is dialect.


  • Met de nieuwe computer worden complexe berekeningen, die vroeger een jaar duurden, herleid tot enkele uren.
    √ Met de nieuwe computer worden complexe berekeningen die vroeger een jaar duurden, nu in een paar uur uitgevoerd.

    Geen komma voor die want het gaat om een beperkende bijzin. Door de komma lijkt het alsof alle complexe berekeningen vroeger een jaar duurden. Herleiden is een wiskundige term: een breuk herleiden.


  • Zo kunnen jullie me terug een beetje beter zien.
    √ Zo kunnen jullie me weer een beetje beter zien.

    In de betekenis van 'opnieuw' is het weer.



Taalmail 215 - 16 maart 2005

  • Premier Verhofstadt zal in Jeruzalem excuses vragen voor de rol van de Belgische oorlogsbestuurders bij de deportatie van joden uit ons land.
    √ Premier Verhofstadt zal in Jeruzalem excuses aanbieden voor de rol van de Belgische oorlogsbestuurders bij de deportatie van joden uit ons land.

    Premier Verhofstadt wil niet dat anderen zich bij België verontschuldigen (excuses vragen), maar wel zichzelf verontschuldigen (excuses aanbieden).


  • Ollie en Robin voelen zich als twee kinderen in een bollenwinkel.
    √ Ollie en Robin voelen zich als twee kinderen in een snoepwinkel.

    Bollenwinkel is geen standaardtaal.


  • In een gebouw vlak bij het Europees Parlement was een verdacht pakket opgemerkt.
    √ In een gebouw vlak bij het Europees Parlement was een verdacht pak(je) opgemerkt.

    Pakket wordt vooral gezegd van een pakje dat met de post verstuurd is.


  • Heb je nog geen kampplaats gevonden? Het Belgisch leger stelt een heleboel van haar terreinen ter beschikking.
    √ Het Belgische leger stelt een heleboel van zijn terreinen ter beschikking.

    Het bijvoeglijk naamwoord na het moet in de regel verbogen worden. Naar onzijdige woorden verwijzen we met zijn.


  • De bussen zijn uitgerust met bewegende hellende vlakken. Het systeem moet minder mobiele mensen toelaten om ook de bus te nemen.
    √ De bussen zijn uitgerust met bewegende hellende vlakken. Daardoor kunnen minder mobiele mensen makkelijker de bus nemen / instappen.

    Toelatendoet Frans aan en maakt de zin nodeloos ingewikkeld.


  • 55 hete luchtballonnen blazen verzamelen in Canberra, in Australië.
    √ 55 heteluchtballonnen werden bijeengebracht in Canberra, in Australië.

    De ballonnen zijn niet heet, de lucht is heet. In dat geval moeten de drie delen als één woord gespeld worden. Net zo: kortetermijnplanning, langetermijngeheugen, gelijkekansenbeleid. De actieve vorm verzamelen blazen klinkt vreemd. Het passieve er wordt 'verzamelen' geblazen is wel gebruikelijk.


  • De politie is moeten tussenkomen om de vechters uit elkaar te houden.
    √ De politie is tussenbeide moeten komen om de vechters uit elkaar te houden.

    Tussenkomen is letterlijk vertaald Frans en een passe-partoutwoord. In Nederland is heeft tussenbeide moeten komen gebruikelijker.



Taalmail 216 - 23 maart 2005

  • De stad Antwerpen dreigt ermee een jonge rolstoelpatiënte voor de rechter te dagen.
    √ De stad Antwerpen dreigt ermee een jonge rolstoelgebruikster voor de rechter te dagen.

    Patiënt impliceert te sterk dat iemand die zich met een rolstoel moet verplaatsen, ziek is.


  • De Nacht van de Duisternis is een initiatief van het Platform Lichthinder, waarin ondermeer de Bond Beter Leefmilieu en de Vereniging voor Sterrenkunde zitten.
    √ De Nacht van de Duisternis is een initiatief van het Platform Lichthinder, waarin onder meer de Bond Beter Leefmilieu en de Vereniging voor Sterrenkunde zitten.

    Onder meer wordt in twee woorden gespeld.


  • Jackson viel neer op zijn stoel en begroef het gezicht in een berg zakdoekjes.
    √ Jackson viel neer op zijn stoel en begroef zijn gezicht in een berg zakdoekjes.

    Naar de 'bezitter' van een lichaamsdeel wordt in de standaardtaal verwezen met een bezittelijk voornaamwoord.


  • Er vielen geen slachtoffers maar de stoffelijke schade is groot.
    √ Er vielen geen slachtoffers maar de materiële schade is groot.

    Stoffelijk komt vrijwel uitsluitend voor in stoffelijk overschot en stoffelijke resten. Ook in de taalkunde komt het voor: ijzeren is een stoffelijk bijvoeglijk naamwoord.


  • Al Van Dam is vooral bekend van het naar hem genoemde combo.
    √ Al Van Dam is vooral bekend van het combo dat naar hem genoemd is.

    Stijlkwestie. In gesproken taal is een tangconstructie als het naar hem genoemde combo minder gewoon.


  • Rupel
    √ uitspraak: ruu·pəl

    De u moet helder uitgesproken worden en niet dof zoals in druppel. Er zit ook een heldere u in super, Rubens en Utrecht.



Taalmail 217 - 13 april 2005

  • Door hun sterrenstatus werden de Grimaldi's niet altijd voor vol aanzien.
    √ Door hun sterrenstatus werden de Grimaldi's niet altijd voor vol aangezien.

    De klemtoon in aanzien ligt op de eerste lettergreep. De vervoeging luidt: aanzien, ziet aan, zag aan, heeft aangezien.


  • Kikkers zijn zo oud als dinosauriërs.
    √ Kikkers zijn even oud als dinosauriërs.

    Vooral in geijkte vergelijkingen wordt zo gebruikt: zo wit als sneeuw, zo hard als steen. In gewone vergelijkingen gebruiken we net zo en even.


  • Handig om weten dat je de klus ook daarmee kunt klaren.
    √ Handig om te weten dat je de klus ook daarmee kunt klaren.

    Te mag niet ontbreken.


  • Waarnemers zeggen dat de nieuwe kerkvader weleens uit een ander continent kan komen.
    √ Waarnemers zeggen dat de nieuwe paus weleens uit een ander continent kan komen.

    Kerkvader is de aanduiding voor theologen uit de vroegchristelijke Kerk, tussen de tweede en de zevende eeuw. De paus wordt wel Heilige Vader genoemd.


  • Hij verplichtte de kinderen een huis binnen te gaan.
    √ Hij dwong de kinderen een huis binnen te gaan.

    Verplichten wordt vooral gebruikt als het om morele dwang gaat of om iets wat voorgeschreven is. Dwingen houdt in dat het tegen de wil van het slachtoffer is. Er kan geweld mee gepaard gaan.


  • Een koppel dat zijn drie maanden oude baby een zuigfles heeft gegeven met methadon in om hem te doen kalmeren, waarna de baby stierf, is veroordeeld.
    √ De rechter heeft een koppel veroordeeld dat hun zoontje van drie maanden een zuigfles met methadon had gegeven om hem te kalmeren. Het kind stierf aan een overdosis.

    In de oorspronkelijke zin is er te veel afstand tussen koppel en veroordeeld. Zo'n tangconstructie maakt het voor een luisteraar extra moeilijk. De constructie zijn drie maanden oude baby doet schrijftalig aan. In gesproken taal is hun baby van drie maanden gewoner. De woordgroep een zuigfles met methadon kan beter niet gesplitst worden. De met-constructie kan in de standaardtaal alleen maar met erin (niet in) aangevuld worden. Kalmeren betekent zowel 'kalm maken' als 'kalm worden'. Iemand kalmeren is de gebruikelijkste formulering.


  • MG Rover
    √ uitspraak: em·dzjie roo·vər

    Rover wordt ook in het Engels met oo uitgesproken, niet met oe. Hetzelfde geldt voor Dover.



Taalmail 218 - 20 april 2005

  • De bedeling van de post in het centrum van Antwerpen verloopt opnieuw normaal.
    √ Het centrum van Antwerpen krijgt weer post.

    Opnieuw is niet fout, maar weer is gewoner. Bedelen komt vrijwel uitsluitend voor in een uitdrukking als rijk bedeeld zijn met. In verband met post gebruiken we bestellen en bezorgen. De oorspronkelijke zin klinkt in zijn geheel ambtelijk.


  • Er werd ook een crisiscel ingericht in de sporthal van Gérardchamps, waar psychologen en sociaal assistenten de slachtoffers opvingen.
    √ Er werd ook een crisiscel geïnstalleerd in de sporthal van Gérardchamps, waar psychologen en maatschappelijk assistenten / werkers de slachtoffers opvingen.

    Inrichten betekent onder meer: een woning aankleden. Maatschappelijk assistent is de officiële titel in België (sociaal assistent is verouderd). In de omgang is ook maatschappelijk werker gebruikelijk.


  • Iedere bisschop moet ten allen tijde trouw zijn aan het evangelie.
    √ Iedere bisschop moet te allen tijde trouw zijn aan het evangelie.

    In de rubriek Taalkwesties staat een lijst met vaste uitdrukkingen.


  • De titel en de plot van de film is nog onbekend, maar de problemen met landmijnen en aids zullen zeker aan bod komen.
    √ De titel en de plot van de film zijn nog onbekend, maar de problemen met landmijnen en aids zullen zeker aan bod komen.

    De persoonsvorm kan in dit geval alleen in het meervoud staan.


  • Na Benjamin De Ceulaer heeft Feyenoord nu zijn zinnen gezet op de Brugse sterkhouder Timmy Simons.
    √ Na Benjamin De Ceulaer staat nu ook de Brugse sterkhouder Timmy Simons in de belangstelling van Feyenoord.

    De oorspronkelijke zin is mogelijk dubbelzinnig: het lijkt alsof Benjamin De Ceulaer ook zijn zinnen op Timmy Simons gezet heeft. Sterkhouder is (Belgische) sporttaal voor: motor, drijvende kracht, stuwende kracht.


  • De roodbaars komt voor in de noordelijke wateren, onder meer rond Groenland, IJsland en de Faroëreilanden.
    √ De roodbaars komt voor in de noordelijke wateren, onder meer rond Groenland, IJsland en de Faerøer / Faeröer.

    De Faerøer behoren tot Denemarken. Daarom verkiezen wij de Deense spelling met ø (ö komt in het Deens niet voor).


  • Joseph Ratzinger
    √ uitspraak: joo·zef rat·sing·ər

    De a van Ratzinger is kort volgens het uitspraakwoordenboek van Duden.



Taalmail 219 - 27 april 2005

  • Hij is al de tweede trainer die dit seizoen bij de Henegouwse club wordt doorgestuurd.
    √ Hij is al de tweede trainer die dit seizoen bij de Henegouwse club wordt ontslagen.

    Doorsturen is synoniem met doorverwijzen: een patiënt naar een specialist doorsturen.


  • Op teletekstpagina 360 vindt u steevast informatie over de files.
    √ Op teletekstpagina 360 vindt u continu informatie over de files.

    Steevast verwijst naar herhaald gedrag: de leerling komt steevast te laat.


  • De meeste aandacht gaat naar de ontmoeting tussen de Chinese en de Japanse premiers.
    √ De meeste aandacht gaat naar de ontmoeting tussen de Chinese en de Japanse premier.

    Bij samentrekking van de Chinese premier en de Japanse premier blijft premier in het enkelvoud.


  • Tennisster Clijsters dartelt alweer over de gravel.
    √ Tennisster Clijsters dartelt alweer over het gravel.

    Volgens de Woordenlijst is het de gravel, volgens Van Dale het gravel. In de praktijk komt het gravel het vaakst voor.


  • Het was nog even afwachten of de weersomstandigheden ideaal zouden zijn. Maar de goede zichtbaarheid en de wind uit het noordwesten gooiden geen roet in het eten. Om 10.29 uur kon het vliegtuig opstijgen.
    Maar het zicht was goed en de wind stond gunstig.

    De oorspronkelijke zin is niet precies geformuleerd. Er zou uit afgeleid kunnen worden dat goed zicht en noordwestenwind doorgaans roet in het eten gooien, maar deze keer niet. Zichtbaarheid is een kwestie van gezien worden, zicht van zelf zien.


  • Ik zit middenin een zaak.
    √ Ik zit midden in een zaak.

    Midden is een bijwoord bij het voorzetsel in. Wel: de motor is middenin gemonteerd, het meisje wilde middenin lopen.


  • Nicola Calipari
    √ uitspraak: nie·koo·laa kaa·lie·paa·rie

    In voor- en achternaam ligt de klemtoon op de tweede lettergreep.



Taalmail 220 - 4 mei 2005

  • Christian de Duve krijgt dertien lijnen in de encyclopedie.
    √ Christian de Duve krijgt dertien regels in de encyclopedie.

    Een lijn is onder meer een streep, een haal met een pen of een potlood (bv. hoogtelijn, kantlijn, stippellijn). Een regel is een rij gedrukte of geschreven woorden (bv. het derde woord op de vierde regel).


  • Die mensen zijn wel moedig, hè? Moediger dan ons.
    √ Die mensen zijn wel moedig, hè? Moediger dan wij.

    Na dan kan de zin zodanig aangevuld worden dat wij het onderwerp wordt: die mensen zijn moediger dan wij moedig zijn.


  • Eén-omroepster Katja Retsin en haar echtgenoot, musicalster Jan Schepens, verwachten een eerste kindje.
    √ Eén-omroepster Katja Retsin en haar man, musicalster Jan Schepens, verwachten een eerste kindje.

    Echtgenoot is niet fout, maar behoort tot hetzelfde schrijftalige register als werkzaam, woonachtig en gehuwd.


  • Het belangrijkste is dat Naïma of ik niet meer verdacht worden.
    √ Het belangrijkste is dat Naïma niet meer verdacht wordt, en ik ook niet.

    Bij of staat de persoonsvorm bij voorkeur in het enkelvoud. Alleen is dan de vraag of de persoonsvorm overeen moet komen met Naïma of met ik. In zulke twijfelgevallen kan de nevenschikking beter gesplitst worden, zoals hierboven. Het probleem had ook opgelost kunnen worden door en te gebruiken in plaats van of.


  • Zeventig procent van de mensen die bij Atel een opleiding volgt, vindt een baan.
    √ Zeventig procent van de mensen die bij Atel een opleiding volgen, vindt een baan.

    In de bijzin (die bij Atel een opleiding volgen) moet de persoonsvorm in het meervoud staan want de bijzin hoort bij het meervoudige mensen. In de hoofdzin (zeventig procent van de mensen ... vindt een baan) staat de persoonsvorm bij voorkeur in het enkelvoud.


  • Ze geloofden dat het allemaal waar was, met alle gevolgen vandien.
    √ Ze geloofden dat het allemaal waar was, met alle gevolgen van dien.

    Twee woorden.


  • advocaat
    √ uitspraak: at·foo·kaat

    Ondanks de spelling met dv zeggen we [tf], volgens de assimilatieregels van het Nederlands.



Taalmail 221 - 11 mei 2005

  • De premier gaat aan de koning uitleggen dat er geen eerbaar compromis bereikt kon worden.
    √ De premier gaat de koning uitleggen dat er geen aanvaardbaar compromis bereikt kon worden.

    Het voorzetsel aan is niet fout, maar nogal ongebruikelijk: je legt iemand iets uit. Eerbaar is in het algemeen Nederlands synoniem met deugdzaam, gepast, betamelijk en klinkt ouderwets.


  • Ten laatste eind mei is bekend wie rector Oosterlinck opvolgt.
    Uiterlijk eind mei is bekend wie rector Oosterlinck opvolgt.

    In de betekenis van "op zijn laatst" is uiterlijk gebruikelijker dan ten laatste.


  • In Frankrijk en Nederland spreekt de bevolking zich middels een referendum uit.
    √ In Frankrijk en Nederland spreekt de bevolking zich in een referendum uit.

    Middels wordt door sommige naslagwerken nog steeds beschouwd als een germanisme (een letterlijke vertaling van het Duitse voorzetsel mittels). Het kan in elk geval makkelijk vervangen worden door andere voorzetsels.


  • De verkoop van de Vlaamse productieafdeling van betaalzender Canal+ door Telenet aan de Vlaamse Media Maatschappij (VMMa) komt in het gedrang door de tv-rechten van de Belgische voetbalcompetitie.
    √ Telenet twijfelt of het de Vlaamse productieafdeling van betaalzender Canal+ zal verkopen aan de Vlaamse Media Maatschappij (VMMa), nu het de tv-rechten voor de Belgische voetbalcompetitie niet heeft verworven.

    De oorspronkelijke zin bevat een voorzetselketen en zegt niet expliciet wat de uitzendrechten met de verkoop te maken hebben. Met een paar extra werkwoorden loopt de zin beter.


  • Die junkie weet er meer vanaf.
    √ Die junkie weet er meer van af.

    Twee woorden: af hoort bij weten, niet bij van. Wel: vanaf maandag, vanaf hier.


  • De man probeerde al buiten de rechtzaal om geld los te krijgen van Britney Spears.
    √ De man probeerde al buiten de rechtszaal om geld los te krijgen van Britney Spears.

    Ook met tussen-s: rechtspraktijk, rechtsstaat, rechtssysteem, rechtswezen, rechtszaak. Zonder tussen-n: rechtbank, rechtspraak.


  • firma
    √ uitspraak: fir·maa

    In firma zit een korte doffe i. Niet uitspreken alsof er fierma stond.



Taalmail 222 - 18 mei 2005

  • De bunker met loopgracht maakte deel uit van een Duitse verdedigingslinie.
    √ De bunker met loopgraaf maakte deel uit van een Duitse verdedigingslinie.

    Volgens Van Dale is loopgracht dialect.


  • Mocht er toch een kink in de kabel komen, dreigen de vakbonden met acties.
    √ Mocht er toch een kink in de kabel komen, dan dreigen de vakbonden met acties.

    In verzorgde (schrijf)taal is dan verplicht. Volgens de ANS is de constructie zonder dan informeel.


  • Zelfs als maar een kleine fractie van die 72 terawatt zou worden benut, zou de wereldwijde behoefte aan stroom gedekt kunnen worden.
    √ Zelfs als maar een kleine fractie van die 72 terawatt wordt benut, is de wereldwijde behoefte aan stroom gedekt.

    De opeenstapeling van hulpwerkwoorden maakt de zin loodzwaar.


  • Ik heb alles al via internet uitgepluisd.
    √ Ik heb alles al via internet uitgeplozen

    Uitpluizen is een sterk werkwoord: uitpluizen, ploos uit, uitgeplozen.


  • Het olie-voor-voedselprogramma stond Irak toe aan een zeer goedkope prijs een beperkte hoeveelheid olie uit te voeren om daarmee voedsel voor de noodlijdende bevolking te kopen.
    √ Het olie-voor-voedselprogramma stond Irak toe voor een zeer lage prijs een beperkte hoeveelheid olie uit te voeren, zodat het met de opbrengst daarvan voedsel voor de noodlijdende bevolking kon kopen

    Bij prijs is het voorzetsel aan altijd fout. Een goedkope prijs is een vermenging van een lage prijs en goedkoop. In de oorspronkelijke zin is niet duidelijk waar waarmee naar verwijst.


  • Ik kan je natuurlijk ook gewoon oppakken voor wederrechterlijke toeëigening.
    √ Ik kan je natuurlijk ook gewoon oppakken voor wederrechtelijke toe-eigening.

    Wederrechtelijk betekent 'tegen het recht', niet 'tegen de rechter'. Toe-eigening moet met een streepje omdat het een samenstelling is.


  • Ophain
    √ uitspraak: op·p

    Uitspreken met p, niet met f. Ophain is een dorp in de provincie Waals-Brabant.



Taalmail 223 - 25 mei 2005

  • Twaalf jaar later ben ik hier in Cannes met zulk een gedurfde film.
    √ Twaalf jaar later ben ik hier in Cannes met zo'n gedurfde film.

    Zulk een is formeel en ouderwets. "Voor substantieven in het enkelvoud die met het onbepaald lidwoord een gecombineerd kunnen worden, wordt zo'n gebruikt, in andere gevallen zulk(e)", zegt de ANS.


  • De internettarieven in ons land zijn erg duur.
    √ De internettarieven in ons land zijn erg hoog.

    De toegang tot internet in België is duur. De tarieven zijn hoog.


  • Er ging een wereld voor me open als ik dit boek doorbladerde.
    √ Er ging een wereld voor me open toen ik dit boek doorbladerde.

    Toen betekent: op dat ene moment dat. Als betekent: elke keer dat.


  • De aannemer heeft hem niet naar het dichtste ziekenhuis gebracht, maar naar dat van Rillaar.
    √ De aannemer heeft hem niet naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis gebracht, maar naar dat van Rillaar.

    Dicht betekent: gesloten (de deur is dicht), nauw aaneengesloten (een dicht woud).


  • De patriarch is in opspraak gekomen omdat hij land van de kerk in Arabisch Oost-Jeruzalem geleased zou hebben aan joodse investeerders.
    √ De patriarch is in opspraak gekomen omdat hij land van de kerk in Arabisch Oost-Jeruzalem verpacht zou hebben aan joodse investeerders.

    Leasen wordt vooral van roerende goederen gezegd, hoewel ook vastgoedleasing bestaat. Dit spellingadvies is verouderd: Het voltooid deelwoord van leasen is in de oorspronkelijke zin fout gespeld. Juist zijn geleasd en geleast.


  • Het medicijn was in de jaren '60 verantwoordelijk voor misvormingen bij duizenden kinderen.
    √ Het medicijn was in de jaren 60 verantwoordelijk voor misvormingen bij duizenden kinderen.

    Volgens taaladvies.net is het aan te bevelen de jaren zestig voluit te schrijven, maar de jaren 60, zonder apostrof, kan ook.


  • ontdekken
    √ uitspraak: on·dek·kə(n)

    Niet uitspreken als [on·tek·kə(n)]. De [t] van ont- wordt [d] onder invloed van de [d] van -dekken.



Taalmail 224 - 3 juni 2005

  • Het vorstenpaar vertrekt voor een achtdaags bezoek aan China.
    De koning en de koningin vertrekken voor een achtdaags bezoek aan China.

    Vorstenpaar klinkt schrijftalig en formeel.


  • De kabinetswijziging was noodzakelijk na het Franse neen aan de Europese grondwet.
    √ De kabinetswijziging was noodzakelijk na het Franse neen tegen de Europese grondwet.

    Letterlijk vertaald Frans (non à la constitution). In het Nederlands zeggen we neen tegen iets.


  • De herschikking van de regering komt er na de verwerping van de Europese grondwet in het referendum van afgelopen zondag.
    √ De regering wordt gewijzigd omdat de Fransen de Europese grondwet afgelopen zondag verworpen hebben in een referendum.

    De oorspronkelijke zin is in naamwoordstijl geschreven. Hij bevat een hoop zelfstandige naamwoorden die met voorzetsels aan elkaar gelijmd worden.


  • De man was al een tijd depressief na het afspringen van een relatie met een hulpagente.
    √ De man was al een tijd depressief doordat zijn relatie met een hulpagente afgesprongen was.

    Ook de verzelfstandigde infinitief het afspringen wijst op naamwoordstijl. Het is ook niet duidelijk dat het om zijn relatie gaat.


  • De motie wordt eind deze maand gestemd in de gemeenteraad.
    Over de motie wordt eind deze maand gestemd in de gemeenteraad.

    Muziekinstrumenten kunnen gestemd worden. Wetsvoorstellen en moties worden goedgekeurd of aangenomen nadat erover gestemd is.


  • Terug naar de middeleeuwen. Dat wordt het opzet van een nieuw tv-programma van de VRT en de TROS.
    √ Terug naar de middeleeuwen. Dat wordt de opzet van een nieuw tv-programma van de VRT en de TROS.

    Het opzet is negatief, iets wat men beraamt: met boos opzet, met het opzet te doden. De opzet is de bedoeling of de manier waarop iets georganiseerd wordt.


  • bijvoorbeeld
    √ uitspraak: bə·voorbeeld, bei·voorbeeld

    Niet uitspreken als [bie·voorbeeld]. De eerste lettergreep van bijzonder wordt wel [bie] uitgesproken.



Taalmail 225 - 10 juni 2005

  • In Groot-Brittannië is twijfel gerezen over het referendum na de neen van Frankrijk en Nederland.
    √ In Groot-Brittannië is twijfel gerezen over het referendum na het neen van Frankrijk en Nederland.

    Het zelfstandig naamwoord nee(n) is onzijdig. Het is ook het ja.


  • Justine Henin stijgt een aantal plaatsen op de wereldranglijst dankzij haar overwinning in Parijs. Ze is nu zevende.
    √ Justine Henin stijgt naar de zevende plaats op de wereldranglijst dankzij haar overwinning in Parijs.

    Een aantal plaatsen is nietszeggend en daardoor overbodig. Ludo Permentier, de taalbewaker van de krant De Standaard, wijst op het onnodige gebruik van een aantal op de Taalblog.


  • Ze zijn vermoord tussen tien en elf uur. Dan was je hier, bij mij.
    √ Ze zijn vermoord tussen tien en elf uur. Toen was je hier, bij mij.

    Dan verwijst naar een moment in de toekomst: "Morgen kom ik naar de vergadering. Dan zal ik hem het plan uitleggen." Toen verwijst naar een moment in het verleden: "Gisteren was ik op de vergadering. Toen heb ik hem het plan uitgelegd."


  • Ons land slaagt er niet in op een deftige manier belastingen te innen.
    √ Ons land slaagt er niet in de belastingen efficiënt te innen.

    Deftig betekent in het algemeen Nederlands: waardig en voornaam. Soms heeft het ook de negatieve bijbetekenis van bekakt of snobistisch.


  • Doris groeit op bij twee homofiele papa's.
    √ Doris groeit op bij twee homoseksuele papa's.

    Homofiel klinkt verouderd en wordt door sommigen ook als kwetsend of beledigend ervaren. Tegenwoordig is homoseksueel het neutrale woord.


  • Wie zulk onsportief gedrag ten toon spreidt, wordt meteen uit de club gezet.
    √ Wie zulk onsportief gedrag tentoonspreidt, wordt meteen uit de club gezet.

    Tentoonspreiden is één woord. Het is ook: spreid(de) tentoon, tentoongespreid.


  • bisschop
    √ uitspraak: bis·schop

    Niet uitspreken als [bis·kop].


Deel op FacebookShare on Twitter