Taalmail 051 - 075

Gebruik Ctrl-F om in deze pagina te zoeken.

Taalmail 51 - 10 september 2001

  • Naar goede gewoonte halen we 's woensdags oude hits van onder het stof.
    √ Naar goede gewoonte halen we 's woensdags oude hits onder het stof vandaan.

    Van moet weg en vandaan hoort erbij.


  • Volgende week zetten de rechters de debatten verder.
    √ Volgende week zetten de rechters de debatten voort.

    Als je ergens mee doorgaat, zet je het voort. Als een glas bijna van de tafel valt, zet je het wat verder.


  • Sabena spant een kort geding in tegen de piloten die vanmorgen onverwacht het werk hebben neergelegd.
    √ Sabena spant een kort geding aan tegen de piloten die vanmorgen onverwacht het werk hebben neergelegd.

    Paarden span je in, processen span je aan. Let ook op de spelling van kort geding (twee woorden).


  • Niemand heeft nog schrik van Italiaanse ploegen.
    √ Niemand is bang voor Italiaanse ploegen.

    Volgens Van Dale is schrik hebben dialect.


  • Van zodra de antwoorden en de telefoonnummers in beeld verschijnen ...
    √ Zodra de antwoorden en de telefoonnummers in beeld verschijnen ...

    Geen van!


  • De inrichtende macht, de provincie West-Vlaanderen, moet nu een miljoen dokken.
    √ De inrichtende macht, de provincie West-Vlaanderen, moet een miljoen betalen.

    Kwestie van stijl: dokken is te informeel voor een journalistieke tekst. Ophoesten trouwens ook.


  • Genval
    √ uitspraak: zjen·val

    In de eerste lettergreep zit de è van bed. Ze klinkt dus niet als de voornaam Jean.



Taalmail 52 - 17 september 2001

  • Lesgeven is psychisch en fysisch erg zwaar.
    √ Lesgeven is psychisch en fysiek erg zwaar.

    Fysisch is natuurkundig, fysiek is lichamelijk.


  • Daar zal het slechte weer zeker voor iets tussen zitten.
    √ Daar zal het slechte weer zeker mee te maken hebben.

    Er zit een Frans geurtje aan de uitdrukking.


  • Het gewone leven herneemt zich.
    √ Het gewone leven komt weer op gang.

    Als je na een onderbreking doorgaat met spreken, dan herneem je. In elke andere betekenis is het Nederlands met een sterke Franse geur.


  • Rosas herneemt zijn bekendste producties.
    √ Rosas voert zijn bekendste producties weer op.

    Alweer dat Franse geurtje aan hernemen.


  • De politie werd verwittigd.
    √ De politie werd gewaarschuwd.

    Verwittigen is formeel en wordt langzamerhand ouderwets.


  • ... en we zijn pas de 18e september.
    √ ... en het is pas de 18e september.

    Klinkt nogal Frans.


  • azalea
    √ uitspraak: aa·zaa·lee·jaa

    Let op de klemtoon: hij ligt op de tweede lettergreep.



Taalmail 53 - 1 oktober 2001

  • De inspectie belooft toch nog controles, vooral bij zij die nu opzeggen.
    √ De inspectie belooft toch nog controles, vooral bij hen die nu opzeggen.

    Na een voorzetsel gebruik je altijd hen, nooit zij.


  • ... een schimmel die je in stof vindt en meestal ongevaarlijk is.
    √ ... een schimmel die je in stof vindt en die meestal ongevaarlijk is.

    Het tweede die mag je niet weglaten omdat het een andere grammaticale functie heeft dan het eerste: het eerste die is het lijdend voorwerp van de bijzin, het tweede het onderwerp.


  • Vroeger werden stille films alleen begeleid door een piano.
    √ Vroeger werden stomme films alleen begeleid door een piano.

    Films zonder geluid zijn silent in het Engels. In het Nederlands zijn ze stom: ze spreken niet.


  • Hij moet haar kost wat kost beschermen.
    √ Hij moet haar koste wat het kost beschermen.

    Zo staat het in het woordenboek. In de praktijk hoor je meestal koste wat kost. De e van koste moet er altijd staan.


  • Maak ons een limerick.
    √ Maak een limerick voor ons.

    Je mag voor niet weglaten als je iets voor iemand doet.


  • De Logie is Australië´s oudste televisieprijs.
    √ De Logie is Australiës oudste televisieprijs.

    Na een stomme e komt nooit een weglatingsteken. Nog beter: de oudste televisieprijs van Australië.


  • super
    √ uitspraak: suu·pər

    Al gemeld: de u van super is kort en helder. Niet uitspreken alsof er supper stond.



Taalmail 54 - 8 oktober 2001

  • Michel beloofde in naam van de Europese Unie dat Europa zijn diplomatieke contacten zal gebruiken.
    √ Michel beloofde uit naam van de Europese Unie ...

    In naam van betekent 'op gezag van': iemand arresteren in naam der wet.


  • Omwille van de Amerikaanse bombardementen wordt "Flikken" niet uitgezonden.
    Wegens de Amerikaanse bombardementen wordt "Flikken" niet uitgezonden.

    Omwille van drukt een doel uit, geen reden, en het werkt een logge stijl in de hand.


  • Een minister zegt dat er nog binnen de week een aanval komt.
    √ Een minister zegt dat er nog binnen een week een aanval komt.

    In het meervoud gebruik je geen lidwoord: binnen twee weken.


  • Teveel arbeidsplaatsen staan op het spel.
    Te veel arbeidsplaatsen staan op het spel.

    Vergelijk met te weinig. Het zelfstandige naamwoord is wel één woord: het teveel aan glucose.


  • Kaboel, Taliban, Al Qaeda
    √ uitspraak: kaa·boel, taa·lie·baan, al·kaj·daa

    Een andere spelling en uitspraak zijn mogelijk, maar laten we allemaal die hierboven gebruiken.



Taalmail 55 - 15 oktober 2001

  • We waarschuwen zij die tegen het Amerikaanse beleid zijn.
    √ We waarschuwen hen die tegen het Amerikaanse beleid zijn.

    Al meer dan eens gemeld: zij die kan alleen als onderwerp, anders gebruik je hen die. Dit kan ook: al wie tegen het Amerikaanse beleid is.


  • Hoe moet het verder met Afghanistan, eens de Taliban verdreven zijn?
    √ ... als de Taliban eenmaal verdreven zijn?

    Eens is geen voegwoord, maar een bijwoord. Het Frans is niet veraf: une fois que.


  • Wie daar meer wil over weten, kan terecht in Rotselaar.
    √ Wie daar meer over wil weten, kan terecht in Rotselaar.

    Hou de werkwoorden bij elkaar.


  • In zijn requisitoir wees de krijgsauditeur op bezwarende omstandigheden.
    √ In zijn requisitoir wees de krijgsauditeur op verzwarende omstandigheden.

    Omstandigheden die een misdaad zwaarder maken, zijn verzwarende omstandigheden.


  • Volgens de NMBS zijn opvallend minder reizigers opgedaagd dan op andere dagen.
    √ Volgens de NMBS zijn opvallend minder reizigers komen opdagen dan op andere dagen.

    Kwestie van stijl. Het klinkt veel gewoner als je opdagen met komen combineert.


  • Osama bin Laden


    We gebruiken die transcriptie van de Arabische naam. Let op de kleine b.


  • own goal
    √ uitspraak: oon gool

    In own hoor je een oo, geen aa. In het Nederlands kun je overigens ook een eigen doelpunt maken.



Taalmail 56 - 22 oktober 2001

  • Lommel blijft het zwarte beest van Anderlecht.
    √ Lommel blijft een nachtmerrie voor Anderlecht.

    Onbegrijpelijk voor wie geen Frans kent (être la bête noire).


  • De woordvoerder van de Israëlische regering zei dat een moord op een Israëlisch minister onuitgegeven is.
    √ De woordvoerder van de Israëlische regering zei dat een moord op een Israëlisch minister zonder precedent is.

    Onuitgegeven kan alleen maar letterlijk 'niet uitgegeven, niet gepubliceerd' betekenen. Eenvoudiger kan ook: Hij zei dat zo'n moord uniek is.


  • Niet alleen de gevels en de daken zijn nu geklasseerd, ook het landschap en bepaalde delen van het interieur.
    √ Niet alleen de gevels en de daken zijn nu beschermd...

    Hoe zet je al die gevels en daken netjes op een rij (= klasseren)?


  • Wat is jouw gedacht over de treinstaking?
    √ Wat is jouw mening over de treinstaking?

    Als je al niet zegt: wat denk jij over de treinstaking?


  • Er is niets verdachts aan de enveloppen met wit poeder in.
    √ Er is niets verdachts aan de enveloppen met wit poeder (erin).

    Als je het voorzetsel al gebruikt, moet het in de vorm erin. Net zo: een taart met een kers erop. Maar niet als het om kleren gaat: een meisje met een rode jurk aan.


  • Wij geloven in gezamelijke waarden.
    √ Wij geloven in gezamenlijke waarden.

    De n niet vergeten!



Taalmail 57 - 5 november 2001

  • Pakistan vindt de bewijslast tegen Bin Laden overtuigend.
    √ Pakistan vindt de bewijzen tegen Bin Laden overtuigend.

    Bewijslast is de last - de verplichting - om bewijs te leveren.


  • Het bedrijf probeert de meubelen te redden door sleutelfiguren te laten opstappen.
    √ Het bedrijf probeert te redden wat er te redden valt door sleutelfiguren te laten opstappen.

    Sauver les meubles, zo zeggen ze dat in het Frans. Wij redden wat er te redden valt.


  • Ze is naar bij hem thuis gegaan.
    √ Ze is naar hem thuis gegaan.

    Het voorzetsel bij mag er niet bij. Eén voorzetsel is genoeg.


  • De overheid vreest voor rellen als Sabena de boeken moet neerleggen.
    √ De overheid vreest voor rellen als Sabena het faillissement moet aanvragen.

    Sabena kan ook failliet gaan.


  • De Clerck noemt de CD&V de enige echte volkspartij.
    √ De Clerck noemt CD&V de enige echte volkspartij.

    Geen lidwoord bij de partijnaam. Vergelijk met Agalev, dat ook zonder lidwoord gebruikt wordt. Op haar website gebruikt de partij zelf altijd de naam zonder lidwoord.


  • Volgens mij zitten er teveel tijdritten in de volgende Tour.
    √ Volgens mij zitten er te veel tijdritten in de volgende Tour.

    Al gemeld: te weinig is in twee woorden, te veel ook. Als zelfstandig naamwoord is teveel één woord: het teveel aan groenten.


  • vierde
    √ uitspraak: vier·də

    Niet uitspreken alsof er virde stond. De ie is helder, zoals in viel.



Taalmail 58 - 12 november 2001

  • Met Bolaños kiest Nicaragua voor de kandidaat van de patroonsorganisatie.
    √ Nicaragua kiest voor de kandidaat van de werkgeversorganisatie.

    Patroon is ouderwets voor werkgever.


  • Het Duitse schip kreeg vrijdag af te rekenen met motorpech.
    √ Het Duitse schip had vrijdag te kampen met motorpech.

    Afrekenen impliceert dat ergens een einde aan komt: afrekenen met het koloniale verleden, met verouderde omgangsvormen, met een vuurspuwende draak.


  • De aanwezige Sabéniens reageerden ontgoocheld en emotioneel.
    √ De aanwezige Sabena-werknemers reageerden ontgoocheld en emotioneel.

    Vergeet de Franse naam Sabénien. In het Nederlands maken we samenstellingen met Sabena-.


  • De komende nacht moet raad brengen, niet in het minst over een sociaal plan.
    √ De komende nacht moet raad brengen, niet het minst over een sociaal plan.

    Niet het minst = vooral. Niet in het minst = helemaal niet.


  • Virgin Express meldt intussen dat het gestrande passagiers mits een kleine opleg zal terugvliegen.
    √ Virgin Express meldt intussen dat het gestrande passagiers tegen een kleine toeslag zal terugvliegen.

    Mits is een voegwoord (er moet dus een zin op volgen): mits ze een kleine toeslag betalen. Opleg is alleen in het Nederlands in België bekend.


  • DAT wilde na het failliet van Sabena zo snel mogelijk met zijn vliegtuigen de lucht in.
    √ DAT wilde na het faillissement van Sabena zo snel mogelijk met zijn vliegtuigen de lucht in.

    Het failliet wordt alleen figuurlijk gebruikt: het failliet van de achterkamertjespolitiek.


  • Qatar
    √ uitspraak: kat·tar

    Klemtoon op de tweede lettergreep, twee keer korte a. Let ook op de spelling.



Taalmail 59 - 19 november 2001

  • De Europese ministers van Justitie zijn overeengekomen dat er een internationaal aanhoudingsmandaat komt.
    √ De Europese ministers van Justitie zijn overeengekomen dat er een internationaal aanhoudingsbevel komt.

    In het Frans mandat d´arrêt, in het Nederlands aanhoudings- of arrestatiebevel.


  • De premier bezoekt Yad Vashem, het memoriaal voor de slachtoffers van de nazi's.
    √ De premier bezoekt Yad Vashem, het gedenkteken voor de slachtoffers van de nazi's.

    Memorial is er niet vreemd aan. Een memoriaal is een soort dagboek.


  • Hebben deze kandidaten zich niet van dag vergist?
    √ Hebben deze kandidaten zich niet in de dag vergist?

    Se tromper de, maar zich vergissen in.


  • De Vlaamse meerderheidspartijen willen het koningschap herleiden tot een ceremoniële functie.
    √ De Vlaamse meerderheidspartijen willen het koningschap beperken tot een ceremoniële functie.

    Driemaal is scheepsrecht. Breuken herleiden, dat kan: 3/9 kun je herleiden tot 1/3. Maar dat is wat anders dan de rol van de koning beperken, reduceren, terugschroeven.


  • Ha, Bob is toegekomen.
    √ Ha, Bob is aangekomen.

    Als je toekomt, heb je genoeg. Als je ergens arriveert, kom je aan.


  • Staatssecretaris Boutmans voelt wel iets voor die idee.
    √ Staatssecretaris Boutmans voelt wel iets voor dat idee.

    De idee is een filosofisch begrip. Een voorstel of plan is het idee.


  • Melbourne
    √ uitspraak: mel·bən, mel·bo:n

    In de laatste lettergreep van Melbourne spreek je bij voorkeur een toonloze e uit. Het rijmt niet met burn. Het kan wel rijmen met born.



Taalmail 60 - 26 november 2001

  • Met het geld kan de Post de kranten blijven bedelen.
    √ Met het geld kan de Post de kranten blijven bezorgen.

    Sommige teksten zijn wel rijk bedeeld met taalfouten.


  • Het blunderboek verschijnt voor het laatst onder deze vorm.
    √ Het blunderboek verschijnt voor het laatst in deze vorm.

    Sous la forme is niet vreemd aan de taalfout.


  • Langs beide kanten vielen doden en gewonden.
    Aan beide kanten vielen doden en gewonden.

    Ook: aan de ene kant, aan de andere kant.


  • Het bedrijf heeft een huidcel ingeplant in een eicel zonder erfelijk materieel.
    √ Het bedrijf heeft een huidcel ingeplant in een eicel zonder erfelijk materiaal.

    Materieel is groot en rijdt; materiaal is de rest: kleinere spullen of grondstoffen.


  • Aan de tentoonstelling is een Belgisch luik toegevoegd.
    √ Aan de tentoonstelling is een Belgisch (onder)deel toegevoegd.

    Voor een raam zitten luiken.


  • Vast staat dat de zichtbaarheid bij de landing slecht was.
    √ Vast staat dat het zicht bij de landing slecht was.

    In dit geval is het een kwestie van zien (zicht) en niet van gezien worden (zichtbaarheid).


  • de piste
    √ uitspraak: pies·tə

    De i van piste is een korte heldere ie. Je spreekt piste net hetzelfde uit als pieste.



Taalmail 61 - 3 december 2001

  • Vooral bij kleine bedrijven stijgt het aantal falingen.
    √ Vooral bij kleine bedrijven stijgt het aantal faillissementen.

    Faling getuigt van overdreven vertaalwoede. In de omgang spreekt iedereen van faillissementen.


  • Er is sprake van illegale trafiek van sigaretten.
    √ Er is sprake van illegale handel in sigaretten.

    Klakkeloos overgenomen Frans. Wij hebben het over illegale, zwarte, verboden handel.


  • Het was vanmorgen weer erg druk op de baan.
    √ Het was vanmorgen weer druk op de weg.

    Een baan dient altijd voor een bepaalde activiteit: landingsbaan, schaatsbaan, wielerbaan.


  • Met Zap Mama zou het geen waar zijn.
    √ Met Zap Mama zou het niet waar zijn.

    Geen hoort bij een zelfstandig naamwoord. Waar is een bijvoeglijk naamwoord.


  • Je mag niet hetzelfde maken, ook als je daar twee maand zit.
    √ Je mag niet hetzelfde maken, ook als je daar twee maanden zit.

    Al gemeld. Alleen de tijdaanduidingen die op een -r eindigen, blijven in het enkelvoud: twee uur, drie jaar.


  • Bernd Thys schiet zelfzeker binnen.
    √ Bernd Thys schiet zelfverzekerd binnen.

    Iemand die zeker is van zichzelf, is zelfverzekerd. Wie heeft gezegd dat taal logisch is?


  • titel
    √ uitspraak: tie·təl

    De i van titel is een korte heldere ie, geen doffe i.



Taalmail 62 - 10 december 2001

  • Volgens het beheerscontract moet 90 % van de gewone brieven na één dag bij de bestemmeling aankomen.
    √ Volgens het beheerscontract moet 90 % van de gewone brieven na één dag bij de geadresseerde aankomen.

    De persoon van wie het adres op de brief staat, is de geadresseerde.


  • Dat lukt maar met drie brieven op de vier.
    √ Dat lukt maar met drie op de vier brieven.

    Verhoudingen worden altijd in de vorm x op de y opgegeven.


  • De vorm van het hogedrukgebied zal wijzigen.
    √ De vorm van het hogedrukgebied zal veranderen.

    Jij kunt iets wijzigen, maar het ding zelf verandert.


  • Ceulemans verloor met 2-3 tegen Blomdahl.
    √ Ceulemans verloor met 2-3 van Blomdahl.

    Ceulemans heeft tegen Blomdahl gespeeld en van hem verloren.


  • Ook Europa, Brussel en Wallonië komen aan bod, telkens daar relevant nieuws is.
    √ Ook Europa, Brussel en Wallonië komen aan bod, telkens als daar relevant nieuws is.

    Telkens is een bijwoord dat het voegwoord als versterkt.


  • De procedure kan nog een beetje gerokken worden.
    √ De procedure kan nog een beetje gerekt worden.

    Rekken is een zwak werkwoord: rekken, rekte, gerekt.


  • Tallinn
    √ uitspraak: tal·lin

    Klemtoon op de eerste lettergreep. In Tallinn wordt het volgende Eurovisiesongfestival georganiseerd.



Taalmail 63 - 17 december 2001

  • Nog even onze menu voor de komende dagen presenteren.
    √ Nog even ons menu voor de komende dagen presenteren.

    Het menu, dus ons menu.


  • De taxidienst zou aan hetzelfde tarief moeten werken als de gewone diensten van De Lijn.
    √ De taxidienst zou tegen hetzelfde tarief moeten werken als de gewone diensten van De Lijn.

    In verband met prijzen is aan altijd verkeerd.


  • De dienst kent heel wat succes.
    √ De dienst heeft heel wat succes.

    Kennen doet Frans aan. In het Nederlands heeft iets succes.


  • ... omdat de zoutvoorraad is uitgeput.
    √ ... omdat de zoutvoorraad uitgeput is.

    Uitgeput is een bijvoeglijk naamwoord en moet voor het werkwoord staan. Vergelijk met: ... omdat de zoutvoorraad op is.


  • Even oefenen voor ze er echt moeten mee betalen.
    √ Even oefenen voor ze er echt mee moeten betalen.

    Hou de werkwoorden bij elkaar en prop er niets tussenin.


  • Een quiz waar je hele mooie prijzen mee kunt winnen.
    √ Een quiz waar je heel mooie prijzen mee kunt winnen.

    In heel verzorgde taal hou je heel heel.


  • discussie
    √ uitspraak: dis·kus·sie

    In discussie zit de doffe u van kus.



Taalmail 64 - 24 december 2001

  • Ik heb schrik voor de zender.
    √ Ik ben bang voor de zender.

    Klakkeloze vertaling van avoir peur. In het Nederlands ben je bang.


  • De sociale woningen werden ingeplant op een terrein aan de oevers van de Dijle.
    √ De sociale woningen werden gebouwd op een terrein aan de oevers van de Dijle.

    Haren en kunstorganen kun je inplanten. Het Franse implanter is niet veraf.


  • Een paar mensen hebben je proberen bellen.
    √ Een paar mensen hebben je proberen te bellen.

    Dit kan ook: ze hebben geprobeerd je te bellen.


  • De passagier is aangehouden door het Amerikaanse FBI.
    √ De passagier is aangehouden door de FBI.

    FBI is een de-woord, ondanks het onzijdige woord bureau in de volledige naam.


  • ... de dertiende, die ook als een ongeluksdag wordt aanzien.
    √ ... de dertiende, die ook als een ongeluksdag wordt beschouwd.

    Aanzien voor impliceert altijd dat het onterecht is. Het neutrale woord is beschouwen. Het voltooid deelwoord van áánzien (let op de klemtoon!) is trouwens aangezien.


  • Vannacht heeft het zwaar gebrand bij het chemische bedrijf SICPA.
    √ Vannacht heeft een zware brand gewoed bij het chemische bedrijf SICPA.

    Het brandt is dialect voor er is brand, zegt Van Dale.


  • Estaimpuis
    √ uitspraak: et·tê·pwie

    Met ê is de neusklank uit het Franse woord vin bedoeld.



Taalmail 65 - 7 januari 2002

  • De oorzaak van de brand is nog niet gekend.
    √ De oorzaak is nog niet bekend.

    Al eerder gemeld. Onthoud het zo: de oorzaak is onbekend.


  • Ze komt terug buiten.
    √ Ze komt weer naar buiten.

    Als je een gebouw verlaat, ga je naar buiten. Als je nooit uit je huis komt, kom je nooit buiten.


  • Ook 2002 kondigt zich somber aan.
    √ Ook 2002 dreigt somber te worden.

    Klakkeloos vertaald Frans (s´annoncer). Als het positiever moet klinken: 2002 belooft zonnig te worden.


  • De Duitser is de eerste schansspringer in de vijftigjarige historiek van het toernooi, die alle vier de manches wint.
    √ ... in de vijftigjarige geschiedenis van het toernooi ...

    Klakkeloos vertaald Frans.


  • De invoering van de euro is voor Europa geen orgelpunt.
    √ De invoering van de euro is voor Europa niet het sluitstuk.

    Vermoedelijk is dat bedoeld. Het Franse point d´orgue slaat meestal op het hoogtepunt.


  • We wouden racen tegen een truck.
    √ We wilden racen tegen een truck.

    Het enkelvoud wou is heel gewoon in verzorgde standaardtaal, het meervoud wouden niet.


  • Meat Loaf
    √ miet loof

    Meat Loaf betekent "gehaktbrood". Loaf niet uitspreken als love!



Taalmail 66 - 14 januari 2002

  • Vijftien mensen zijn in beschuldiging gesteld.
    √ Vijftien mensen zijn in staat van beschuldiging gesteld.

    In het Frans mettre en accusation, in het Nederlands iets langer: in staat van beschuldiging stellen.


  • Langs de haven van Oostende probeerden ze in Groot-Brittannië te komen.
    Via de haven van Oostende probeerden ze in Groot-Brittannië te komen.

    Langs betekent ongeveer hetzelfde als 'naast'.


  • De biljettenverdelers van Bancontact werden opnieuw opgestart.
    √ De geldautomaten van Bancontact werden opnieuw opgestart.

    Klakkeloos vertaald Frans (distributeur de billets).


  • Hij zinde op wraak.
    √ Hij zon op wraak.

    Pas op met sterke werkwoorden. Ook gehoord: hij blaasde.


  • De brandweer kwam met dertig spuitgasten ter plaatse.
    √ De brandweer kwam met dertig manschappen ter plaatse.

    Kwestie van stijl. Spuitgasten is een heel opvallend woord in zakelijke verslaggeving.


  • advokaat
    √ advocaat

    Sinds 1995 is advocaat de enige spelling.


  • zenuwachtig
    √ uitspraak: zenuwachtig

    Afleidingen met -achtig krijgen een klemtoon op de eerste lettergreep, behalve sommige versteende combinaties als woonachtig en deelachtig.



Taalmail 67 - 21 januari 2002

  • Sergio stelt vragen die menig doorwinterd journalist niet stelt.
    √ Hij stelt vragen die menig doorgewinterd journalist niet stelt.

    Als je alle knepen van het vak kent, ben je doorgewinterd.


  • Bedankt om langs te komen.
    √ Bedankt voor het langskomen.

    Je bedankt iemand voor iets.


  • Jullie twee, kom hier!
    √ Jullie tweeën, kom hier!

    Na een persoonlijk voornaamwoord in het meervoud krijgt een telwoord de toevoeging -en: wij drieën, ons tweeën, zij vijven.


  • Kan dat een einde stellen aan het geweld?
    √ Kan dat een einde maken aan het geweld?

    In het Frans mettre fin à, in het Nederlands een einde maken aan.


  • Toen het ongeluk gebeurde, was de zichtbaarheid prima.
    √ Toen het ongeluk gebeurde, was het zicht prima.

    Al gemeld. Zicht is een kwestie van zien, zichtbaarheid van gezien worden.


  • Dewael is de hele week werkonbekwaam.
    √ Dewael is de hele week niet in staat te werken.

    Het juiste woord is arbeidsongeschikt, maar dat klinkt wat stijf. Dit kan ook: Dewael gaat pas aan het eind van de week weer aan de slag.


  • Melbourne
    √ mel·bən, mel·bo:n

    Al gemeld. In de laatste lettergreep van Melbourne spreek je bij voorkeur een toonloze e uit. Het rijmt niet met burn. Het kan wel rijmen met born.



Taalmail 68 - 28 januari 2002

  • De regering heeft een akkoord bereikt voor de komende anderhalf jaar.
    √ De regering heeft een akkoord bereikt voor het komende anderhalf jaar.

    Het grondwoord is jaar, en dat is onzijdig en enkelvoud. Na anderhalf komt nooit een meervoud.


  • Ze zijn niet zo prettig om volgen, deze finales.
    √ Ze zijn niet zo prettig om te volgen, deze finales.

    In zulke constructies staat er altijd te tussen om en het werkwoord.


  • Sint-Gillis-Waas is een van de gemeenten in het Waasland die zwaar getroffen is.
    √ Sint-Gillis-Waas is een van de gemeenten die zwaar getroffen zijn.

    Al gemeld. Gooi de zin om en je hoort het meteen: Van de gemeenten die zwaar getroffen zijn, is Sint-Gillis-Waas er een.


  • Waarom moeten mensen hoesten als ze in hun oren koteren?
    √ Waarom moeten mensen hoesten als ze in hun oren peuteren?

    Koteren is dialect.


  • De openingsceremonie vindt de dag nadien plaats, op 8 februari.
    √ De openingsceremonie vindt de dag erna plaats, op 8 februari.

    Nadien is erg formeel én kan alleen in het verleden gebruikt worden: de dag nadien goot het.


  • Ze is dichtbij uw huis vermoord.
    √ Ze is dicht bij uw huis vermoord.

    Het bijwoord dicht versterkt het voorzetsel bij. Het bijwoord dichtbij is in één woord: hij woont dichtbij.


  • Astrid Lindgren
    √ uitspraak: lind·green

    In de tweede lettergreep zit een heldere ee.



Taalmail 69 - 4 februari 2002

  • De zaak is steeds verder uitgedeind.
    √ De zaak is steeds verder uitgedijd.

    Een schip deint op de golven. Het heelal dijt uit.


  • Hij staat bij het justitiepaleis van Neufchâteau.
    √ Hij staat bij het gerechtsgebouw van Neufchâteau.

    Een palais de justice heet in de algemene standaardtaal een gerechtsgebouw.


  • Daarna waren er nog maar weinig kansen langs weerszijden.
    √ Daarna waren er nog maar weinig kansen aan weerszijden.

    Let op het voorzetsel. Aan weerskanten kan ook. Nog gewoner is aan beide kanten.


  • Spreek je intussen ook al een beetje Vlaams?
    √ Spreek je intussen ook al een beetje Nederlands?

    De standaardtaal van Vlaanderen is het Nederlands: een Nederlandstalig liedje. Vlaams is de verzamelnaam voor de dialecten van Oost- en West-Vlaanderen.


  • Vijf jaar geleden heeft Tyson ook al eens een stukje uit het oor van een tegenstrever gebeten.
    √ Vijf jaar geleden heeft Tyson ook al eens een stukje uit het oor van een tegenstander gebeten.

    Tegenstrever is ouderwets aan het worden.


  • Ik zeg telkens duidelijk dat de prijs voor ons beide is.
    √ Ik zeg telkens duidelijk dat de prijs voor ons beiden is.

    Als het om mensen gaat, schrijf je beiden, met n.


  • normaliter
    √ uitspraak: nor·maa·lie·ter

    Klemtoon op -ma-.



Taalmail 70 - 11 februari 2002

  • De reparatie is al bezig.
    √ De reparatie is al aan de gang.

    In de regel zijn mensen bezig en zijn activiteiten en werkzaamheden aan de gang.


  • De Italiaanse wielerploeg Polti moet Leblanc nog 330 000 euro.
    √ De Italiaanse wielerploeg Polti is aan Leblanc nog 330 000 euro schuldig.

    Een berucht gallicisme, dat moeten. Als je aan moeten betalen toevoegt, klopt het ook.


  • Gisteren heeft Eendracht Aalst trainer Manu Ferrera doorgestuurd.
    √ Gisteren heeft Eendracht Aalst trainer Manu Ferrera ontslagen.

    De huisarts stuurt je door naar een specialist en Aalst ontslaat Ferrera. Het Frans gebruikt in beide gevallen renvoyer.


  • De rode loper is een beetje verschenen.
    √ De rode loper is een beetje verschoten.

    Hij kan ook verbleekt of verkleurd zijn.


  • Opvallend veel chauffeurs reden te snel.
    √ Opvallend veel automobilisten reden te snel.

    Een chauffeur rijdt voor zijn beroep met de auto.


  • De Costaricanen gaan naar de stembus.
    √ De Costa Ricanen gaan naar de stembus.

    Behoud de streepjes, spaties en hoofdletters in een afleiding van een aardrijkskundige naam: Costa Rica - Costa Ricaan.


  • misdadiger
    √ uitspraak: misdadiger

    Let op de klemtoon: misdaad en misdadiger, maar misdadig.



Taalmail 71 - 18 februari 2002

  • Heb jij iets gehad voor Valentijn?
    √ Heb jij iets gekregen voor Valentijn?

    Gehad hebben in de zin van 'een cadeautje gekregen hebben' is dialect.


  • De bibliotheekwachters moeten aan die problemen verhelpen.
    √ De bibliotheekwachters moeten die problemen verhelpen.

    Geen aan: je verhelpt problemen. Wel aan: je kunt er weinig, niets aan verhelpen.


  • Volgens het labo is er geen sprake van achterstand.
    √ Volgens het lab is er geen sprake van achterstand.

    Afkortingen op -o zoals labo en moto zijn Frans.


  • Justine Henin heeft geen goede start genomen.
    √ Justine Henin heeft geen goede start gemaakt.

    Prendre un bon départ = een goede start maken.


  • We kijken even achterom vooraleer we aan de top 20 beginnen.
    √ We kijken even achterom voor we aan de top 20 beginnen.

    Kwestie van stijl. Vooraleer behoort tot de (ouderwetse) schrijftaal.


  • Het Eurovisiesongfestival heeft plaats in de Estse hoofdstad, Tallinn.
    √ Het Eurovisiesongfestival heeft plaats in de Estlandse hoofdstad, Tallinn.

    Ests is niet fout, maar Estlands spreekt waarschijnlijk makkelijker uit.


  • Tallinn
    √ uitspraak: tal·lin

    Al gemeld. De klemtoon ligt op de eerste lettergreep.


  • Let op!

  • De Woordenlijst spelt sinds 2005 valentijn.

Taalmail 72 - 25 februari 2002

  • Je hebt de naam al vernoemd.
    √ Je hebt de naam al genoemd.

    Je kunt wel je zoontje naar zijn grootvader vernoemen.


  • Honderden soldaten raakten er zwaar gekwetst.
    √ Honderden soldaten raakten er zwaargewond.

    Kwetsen is psychisch pijn doen, krenken, ergeren.


  • Daarin is hij gelukt.
    √ Daarin is hij geslaagd.

    Onthoud het zo, dan kom je al een heel eind: iets lukt, iemand slaagt.


  • Het is logischer dan het op het eerste zicht lijkt.
    √ Het is logischer dan het op het eerste gezicht lijkt.

    Zicht en gezicht betekenen vaak hetzelfde, maar ze zijn niet altijd onderling verwisselbaar.


  • Hij knalde met zijn wagen tegen een boom en stierf ter plaatse.
    √ Hij reed met zijn auto tegen een boom ...

    Stijlvermenging: knallen is informeel, wagen is formeel. Hou het neutraal in het journaal.


  • Zoniet begint de NMBS pas in 2005 met de werken.
    Zo niet, dan begint de NMBS pas in 2005 met de werkzaamheden.

    Let op de spelling van zo niet: altijd in twee woorden. Dan moet erbij. In het Frans les travaux, in het Nederlands werkzaamheden.


  • koningin
    √ uitspraak: koo·ning·in

    Let op: niet koo·ning·gin.



Taalmail 73 - 4 maart 2002

  • Een cd-rom is goedkoper dan papieren kopies van het lijvige dossier.
    √ Een cd-rom is goedkoper dan papieren kopieën van het lijvige dossier.

    Kopie heeft maar één meervoud: kopieën.


  • Het bundel is op cd-rom gezet.
    De bundel is op cd-rom gezet.

    Bundel is een de-woord.


  • Montoya steekt met een adembenemend inhaalmanoeuvre Schumacher voorbij.
    √ Montoya haalt met een adembenemend(e) manoeuvre Schumacher in.

    Voorbijsteken behoort niet tot de algemene standaardtaal, voorbijrijden en inhalen wel.


  • In de pakjes zit sodiumhydroxide.
    √ In de pakjes zit natriumhydroxide.

    Sodium in het Engels, natrium in het Nederlands.


  • Daar dragen we het juiste plunje voor.
    √ Daar dragen we de juiste plunje voor.

    Plunje is een de-woord.


  • Beide babies werden al eerder met zware verwondingen in het ziekenhuis opgenomen.
    √ Beide baby's werden al eerder ...

    Babies is het Engelse meervoud van baby. In het Nederlands wordt het meervoud met een apostrof gespeld: baby's.


  • requisitoir
    √ uitspraak: ree·kwie·zie·toor

    De VRT gebruikt de vernederlandste uitspraak.



Taalmail 74 - 11 maart 2002

  • Het sociale conflict bij de beschuttende werkplaats in Puurs is voorbij.
    √ Het sociale conflict bij de beschutte werkplaats in Puurs is voorbij.

    Beschutte werkplaats is een officiële term. De werkplaats is beschut tegen het normale economische proces.


  • De Wereldhandelsorganisatie verbiedt zo´n beschermingsmaatregelen.
    √ De Wereldhandelsorganisatie verbiedt zulke beschermingsmaatregelen.

    Bij een woord in het meervoud staat altijd zulke.


  • Ze hebben een bres in de dijk moeten slagen.
    √ Ze hebben een bres in de dijk moeten slaan.

    Slagen, slaagde, geslaagd. Slaan, sloeg, geslagen.


  • Kunnen jullie een dampkap in de studio monteren?
    √ Kunnen jullie een afzuigkap in de studio monteren?

    Volgens Van Dale behoort dampkap niet tot de algemene standaardtaal.


  • Ze eten boterhammen met iets vies op.
    √ Ze eten boterhammen met iets vies erop.

    Net zo: een muntstuk met de koning erop, koffie met suiker erin. Maar met kledingstukken werkt het anders: een meisje met een blauw jurkje aan.


  • een Nieuw-Guineese stam
    √ een Nieuw-Guinese stam

    Guinea, Guinees, Guinese. Guinee, Guinees, Guineese.


  • junior
    √ uitspraak: juu·nie·or

    Niet zjuu·nie·or.



Taalmail 75 - 18 maart 2002

  • Zodra je je eisen bekomt, moet je ook je verplichtingen vervullen.
    √ Zodra aan je eisen voldaan is, moet je ook je verplichtingen vervullen.

    Je eten kan je slecht bekomen en je kunt van de schrik bekomen. Dit kan ook: zodra je eisen vervuld worden, moet je je verplichtingen nakomen.


  • Hij raakte gewond, maar zonder al te veel erg.
    √ Hij raakte gewond, maar niet ernstig.

    Als je iets zonder erg doet, heb je er geen erg in: je doet het argeloos en zonder kwade bedoelingen.


  • Het Openbaar Ministerie heeft de telefoongesprekken als bewijslast gebruikt.
    √ Het Openbaar Ministerie heeft de telefoongesprekken als bewijs gebruikt.

    Al gemeld. Bewijslast is de last - de verplichting - om bewijs te leveren.


  • Ze zijn eraan voor hun moeite.
    √ Alle moeite is voor niets geweest. Ze hebben vergeefse moeite gedaan.

    Letterlijk vertaald Frans, zeggen sommigen, maar in elk geval geen Nederlands.


  • Denk je dat je zoontje er voor iets tussen zit?
    √ Denk je dat je zoontje er iets mee te maken heeft?

    Ook er voor niets tussen zitten is fout.


  • De premier reed aan 179 kilometer per uur over de autoweg.
    √ De premier reed met 179 kilometer per uur over de autoweg.

    Bij snelheden gebruik je nooit aan.


  • posthuum
    postuum

    Geen h in spelling of uitspraak.


Deel op FacebookShare on Twitter