Bent u of is u?

Vroeger waren de mensen veel beleefder dan nu. Onze voorouders spraken iemand van een hogere klasse niet rechtstreeks aan. Nee, ze richtten zich tot hem met uwe edelheid, in de derde persoon.

Dat is natuurlijk een hele mondvol. Langzamerhand werd het dan ook verkort tot uw en uiteindelijk bleef er alleen nog maar u van over. Oorspronkelijk was u dus een derde persoon en daarbij hoorde uiteraard ook een werkwoordsvorm voor de derde persoon, net zoals bij hij: u heeft, u is, u zal, u kan, u wil.

Tegenwoordig voelen wij u aan als een tweede persoon, als de beleefdheidsvorm naast jij, je en jullie. Daarom kiezen we nu ook een werkwoordsvorm in de tweede persoon: u hebt, u bent, u zult, u kunt, u wilt.

In de regel geldt de derde persoon nu als ouderwets of bijzonder formeel, zeker in de gesproken taal. Bij de omroep kunnen we daarom u maar beter met de vormen van de tweede persoon combineren.

Met je en jij doet zich iets vergelijkbaars voor. Hoewel je en jij een tweede persoon aanduiden, gebruiken we er steeds meer de derde persoon van het werkwoord bij. Zo hoor je naast je kunt, je zult en je wilt ook je kan, je zal en je wil. Het kan allebei, maar de tweede persoon is nog altijd verzorgder. Alleen als je de algemene betekenis men heeft, kan je ook je kan en je zal gebruiken, zoals in deze zin.

Moraal van het verhaal: gebruik zowel bij je als bij u de tweede persoon. We willen toch niet ouderwets of onverzorgd klinken, he?