Het gore lef!

Je moet het maar durven: twijfelen aan de taalbeheersing van de taaladviseur. (Die is uiteraard verre van perfect, maar een mens moet een stevige binnenkomer én vertrouwen in zijn eigen kunnen hebben.) "Ik lees in de taalbanken: 'Hij zal helemaal niets durven zeggen.' Ontbreekt er geen te? Of geldt die te alleen voor Nederlanders?" Er ontbreekt helemaal niets, maar er had durven te zeggen mogen staan.

En toch doet mijn criticus er goed aan veel te twijfelen (al moet hij niet te veel aan mij twijfelen). Er is inderdaad iets aan de hand met durven. Durven wordt in de regel met te gecombineerd als er een infinitief op volgt. De schuchtere man uit het voorbeeldzinnetje durft dus helemaal niets te zeggen. Vlamingen vergeten die te wel eens, met een kromme zin als gevolg. Dat had mijn criticus goed onthouden uit de Nederlandse les.

Maar zoals op elke goede regel zijn er ook op deze uitzonderingen. Soms mag te weg. Als durven mee achter in de zin staat, is te niet verplicht. Het mag er staan, maar het hoeft niet. Let op, want het is heel subtiel: het gaat alleen om de vorm durven, als infinitief en als persoonsvorm van de tegenwoordige tijd. De uitzondering geldt niet voor alle andere vormen: niet voor durf, niet voor durft, niet voor durfde. Alleen maar voor durven geldt ze. De schuchtere man beweert dus dat hij helemaal niets durft te zeggen - met verplichte te - of zal durven (te) zeggen - met optionele te.

Soms is er geen keus en moet te weg: als er voor durven al een te staat. Mijn criticus schijnt intussen helemaal niets meer te durven zeggen. Dat komt ervan als je met de taaladviseur in de clinch durft te gaan.