stijltip - staccatostijl

Bondig schrijven is prima, maar vat het advies niet te strikt op. Een korte zin is niet per se eenvoudig en makkelijk te begrijpen. En te veel korte zinnen na elkaar maken een tekst juist moeilijk om voor te lezen. Beknopt schrijven is dus niet hetzelfde als korte zinnen op een rijtje zetten.

  • Op het strand van Mariakerke zijn twee zware bommen gevonden. De explosieven zijn ontdekt door een bedrijf dat het strand onderzoekt op oorlogstuig. De bommen wegen elk 250 kilogram. Het gaat om Amerikaanse bommen uit de Tweede Wereldoorlog. Het leger zal de bommen volgende week tot ontploffing brengen. De bewoners van de buurt zullen enkele uren worden geëvacueerd.

Deze tekst is duidelijk, er is niets onbegrijpelijks aan. Maar de zinnen lijken losse feiten op een rij te zetten. Ze gaan over hetzelfde onderwerp, maar ze vormen geen eenheid.

Op de eerste na zijn alle zinnen op dezelfde manier opgebouwd: onderwerp, persoonsvorm, rest van de zin. Zo'n tekst klinkt bij het oplezen monotoon. Zijn structuur dwingt de spreker in elke zin op dezelfde plekken een klemtoon te leggen. De zinnen zijn ook allemaal kort en er staat in de hele tekst maar één bijzinnetje. Lange en complexe zinnen kunnen we beter vermijden, maar dat betekent niet dat we nooit een langere zin met bijzin mogen schrijven.

Staccatostijl is te vermijden door de tekst hardop te vertellen. Op die manier praten we de informatie meer aan elkaar: we geven automatisch meer aan hoe de ene zin met de andere samenhangt en hoe de zinnen geïnterpreteerd moeten worden. In de herschreven tekst hieronder zijn zinsdelen naar voren gebracht in de zin. Op die manier krijgen we een aanloopconstructie met inversie. Wees daar wel zuinig mee, want het vooropgeplaatste zinsdeel krijgt automatisch veel nadruk.

  • Op het strand van Mariakerke zijn twee zware bommen gevonden. De explosieven, die elk 250 kilo wegen, zijn ontdekt door een bedrijf dat het strand onderzoekt op oorlogsmunitie. Het gaat om Amerikaanse bommen uit de Tweede Wereldoorlog. Volgende week brengt het leger ze tot ontploffing. Tijdens die operatie zal de buurt een paar uur ontruimd worden.

Vooral eindredacteuren moeten opletten voor staccatostijl. Wie een lintworm in stukken moet hakken, eindigt soms met een opeenstapeling van korte zinnetjes waarin geen enkel modaal woord meer staat en die niet meer aan elkaar gekoppeld zijn. De volgende tekst is het resultaat van hakijver.

  • Ari van Assche is 21. Hij studeert Chinees in Leuven. Met een studiebeurs vertrok hij voor een jaar naar China. Op de universiteit leerde hij een paar televisiemakers kennen. Zij maakten van Ari een echte ster. Miljoenen meisjes werden dol op Ari. In België wilde niemand zijn verhaal geloven.

Varieer de zinsbouw en breng waar dat mogelijk is structuur en samenhang aan. Gebruik betrekkelijke en persoonlijke voornaamwoorden om de zinnen aan elkaar te koppelen. Het resultaat is een hechtere tekst die veel prettiger leest.

  • Ari van Assche is 21 en studeert Chinees in Leuven. Met een studiebeurs vertrok hij voor een jaar naar China. Daar leerde hij op de universiteit een paar televisiemakers kennen, die van Ari een echte ster maakten. Miljoenen meisjes werden dol op hem, maar in België wilde niemand zijn verhaal geloven.
Deel op FacebookShare on Twitter