Vertel eerst voor jezelf wat je wilt zeggen, dan krijg je als vanzelf een aantrekkelijke spreektaal. Onze teksten mogen niet klinken als stadhuisteksten die bol staan van de clichés en de ouderwetse wendingen. Wij kiezen voor frisse, natuurlijke, aantrekkelijke en spontane spraak.

Dat lijkt makkelijker dan het is. Zodra ze naar de pen grijpen of achter de computer gaan zitten, komen veel mensen automatisch in het schrijftaalregister terecht. Niemand zégt ooit slechts en echter, maar die twee woorden staan binnen de kortste keren op het blad of het scherm.

Zeg daarom je teksten voor je uit. Let erop hoe je dat doet: welke woorden gebruik je, welke zinnen gebruik je, hoe leg je klemtonen in je spontane verhaal? Door dezelfde "trucs" toe te passen in teksten, krijg je een natuurlijke vertelstijl.

Neem je teksten desnoods op voor je ze opschrijft. En schrik dan niet. Want opgeschreven gesproken taal ziet er niet 'mooi' uit. Dat hoeft ook niet. Als het maar goed klinkt.

Spreektaal krijg je als je neutrale woorden en zinsconstructies gebruikt en hun formele varianten weert. Links staat het schrijftalige woord, rechts het equivalent in de spreektaal.



aanvankelijk eerst
achten vinden
aldus zegt
als gevolg van door
althans tenminste
beiden allebei
bijgevolg dus
destijds toen
doch maar
door middel van met
echter maar
echtgenoot man
eertijds vroeger
elkeen iedereen
enkel alleen
gans heel
geenszins in geen geval
gelaat gezicht
heden nu
huwen trouwen
indien als
ingevolge door
nadien daarna
nochtans toch
ofschoon hoewel
onzerzijds van onze kant
reeds al
rijwiel fiets
slechts maar
ten behoeve van voor
ten gevolge van door
ter gelegenheid van bij
thans nu
trachten proberen
vooraleer voor, voordat
wanneer als
zenden sturen
zijde kant

Beperk ook het aantal lege uitdrukkingen als: in feite, in principe, eigenlijk, op dit ogenblik, in het kader van, uit het oogpunt van, omwille van het feit dat, ondanks het feit dat. Er is altijd een eenvoudige spreektaalvariant beschikbaar. Die structuurwoorden maken ruim de helft uit van de tekst. Het maakt dan ook een groot verschil uit of je voor de logge versie of voor de lichte versie kiest.

Spreektaal is niet hetzelfde als informele woorden en uitdrukkingen: naar beneden donderen, in de fik staan, tegen een boom knallen. In een journalistieke tekst moeten de feiten zo strak mogelijk beschreven worden.

Ook in de zinsbouw zijn er subtiele verschillen tussen schrijftaal en spreektaal.

  • schrijftaal: Ter afronding nog even de hoofdpunten.
  • spreektaal: Om af te ronden nog even de hoofdpunten.
  • schrijftaal: Omdat het regende, zijn we gisteren niet gaan wandelen.
  • spreektaal: We zijn gisteren niet gaan wandelen want het regende.
  • spreektaal: Het regende gisteren en daarom zijn we niet gaan wandelen.
  • schrijftaal: Bedoeling is dat over drie weken alle soldaten zich teruggetrokken hebben.
  • spreektaal: Het is de bedoeling dat ...
  • spreektaal: Over drie weken moeten alle soldaten zich teruggetrokken hebben.

Ook in de tekststructuur zijn er verschillen tussen schrijftaal en spreektaal.

  • schrijftaal: George Bush is in ons land. De Amerikaanse president brengt een bezoek aan de NAVO.
  • spreektaal: George Bush, de Amerikaanse president, is in ons land. Hij brengt een bezoek aan de NAVO.
Deel op FacebookShare on Twitter