Roland Duchâtelet over het Nederlands

Roland Duchâtelet

 

In het Klara-programma Trio doet de ondernemer en politicus Roland Duchâtelet opvallende uitspraken over het Nederlands. Het Nederlands is nog niet zo oud, zegt hij, want het heeft pas sinds het eind van de 19e eeuw een woordenboek. En de Nederlandse spelling is volgens hem pas in de jaren dertig vastgelegd.

Een paar bedenkingen:

  • Duchâtelet gaat ervan uit dat een taal alleen maar bestaat als ze in een woordenboek gegoten wordt. Bestond het Latijn dan niet in de Romeinse tijd? De Romeinen hebben nooit de volledige woordenschat van hun taal beschreven. Ze hadden hooguit lijsten met moeilijke woorden die nodig waren om filosofische teksten te kunnen lezen.
  • Nog steeds zijn er talen waarvan geen woordenboeken bestaan.
  • Het verklarend woordenboek is een vrij recente uitvinding. De eerste eentalige woordenboeken van de volkstaal ontstonden in de 17e eeuw, in Italië. In de romantiek groeide overal in Europa de belangstelling voor de eigen taal. In die context ontstonden het Woordenboek der Nederlandsche Taal en, in Duitsland, het woordenboek van de gebroeders Grimm.
  • Voor die tijd waren woordenboeken in de eerste plaats vertaallijsten. Vanaf de 12e eeuw worden er lijsten gemaakt waarin Latijn en de volkstaal naast elkaar geplaatst worden. In de 16e en 17e eeuw maakte het Latijn plaats voor andere volkstalen. Dergelijke lijsten waren bedoeld om de vreemde taal te leren en te lezen.
  • Algemeen wordt aangenomen dat de grondlegger van de moderne Nederlandse lexicografie de Antwerpenaar Kiliaan is, die in de 16e eeuw een volledige beschrijving van alle Nederlandse dialecten wilde geven.
  • Het Woordenboek der Nederlandsche Taal, waar Duchâtelet naar verwijst, is beginnen te verschijnen aan het eind van de 19e eeuw. Het woordenboek behandelt het Nederlands vanaf 1500 en sluit aan op het Middelnederlands Woordenboek, dat een nog oudere fase van het Nederlands beschrijft.
  • De eerste officiële spelling van het Nederlands in Nederland dateert van 1804: de spelling-Siegenbeek. In 1844 werd in België de spelling-Willems officieel van kracht.
  • Voor het Woordenboek der Nederlandsche Taal is de spelling-De Vries en Te Winkel ontwikkeld. Die spelling werd officieel van kracht in 1864 in België en in 1883 in Nederland.
Your device does not support this media type
Popout

Roland Duchâtelet

Trio
Klara, 12 januari 2013